Cilt Kanseri ve Melanom: Önemi ve Korunma Yöntemleri
Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, her yıl dünya genelinde yaklaşık 132 bin melanom cilt kanseri vakası teşhis edilmektedir. Türkiye’de ise her yıl 5 binden fazla yeni cilt kanseri vakası bildirilmektedir. Ciltte oluşan lezyonlar ve lekeler çoğu zaman hafife alınsa da, uzmanlar artan vakalara karşı toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Cilt Hasarlarının Önlenmesi
Medicana Sağlık Grubu Dermatoloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Yusuf Kelleci, güneşin zararlı etkilerine bağlı cilt hasarlarının yüzde 90’ının korunma önlemleriyle engellenebileceğini ifade etmektedir. Özellikle yaz aylarında güneşin zararlı UV ışınlarına karşı tedbir almanın hayati önem taşıdığı belirtilmektedir.
Çocukluk Döneminde Güneşin Zararları
Uzm. Dr. Kelleci, “Deri, vücudumuzun dış etkenlere karşı ilk savunma hattıdır” diyerek, güneşe ve çevresel etkilere maruz kalan cildin zamanla birikimsel hasar gördüğünü vurgulamaktadır. Özellikle çocukluk döneminde yaşanan güneş yanıkları, ileriki yaşlarda deri kanseri riskini kalıcı olarak artırmaktadır.
Ultraviyole (UV) Işınlarının Tehditleri
Uzm. Dr. Kelleci, ultraviyole (UV) ışınlarını üç ana gruba ayırarak açıklamaktadır:
- UVA (320-400 nm): Derinin alt katmanlarına nüfuz eder, yaşlanma ve lekelere neden olur. Camdan geçebilir ve bulutlu havalarda da etkisini gösterir.
- UVB (280-320 nm): Cilt yüzeyini etkileyerek güneş yanıklarına ve DNA hasarına yol açar.
- UVC (100-280 nm): Ozon tabakası tarafından filtrelenir, ancak yapay kaynaklarda bulunabilir.
Cilt Kanserinin Belirtileri
Cilt kanserinin erken teşhisle büyük ölçüde tedavi edilebileceğini söyleyen Dr. Kelleci, benlerin şekil, renk veya boyut değiştirmesi gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini ifade etmektedir. Benlerin ‘ABCDE’ kuralı ile takip edilmesi gerektiği belirtilmektedir:
- A (Asimetri): Benin iki yarısı birbirine benzemiyorsa,
- B (Border/Sınır): Sınırları düzensizse,
- C (Color/Renk): Farklı renk tonları barındırıyorsa,
- D (Diameter/Çap): 6 mm’den büyükse,
- E (Evolving/Evrim): Zamanla değişiklik gösteriyorsa, mutlaka bir dermatoloğa başvurulmalıdır.
Cilt Kanserine Karşı Korunma Yöntemleri
Uzm. Dr. Kelleci, günlük yaşamda uygulanabilecek 10 basit adımla cilt kanserinden korunmanın mümkün olduğunu belirtmektedir:
- SPF 30 ve üzeri güneş kremi kullanın.
- Kremi dışarı çıkmadan 20 dakika önce sürün.
- Her 2 saatte bir ve yüzme/terleme sonrası tekrar uygulayın.
- Geniş kenarlı şapka ve UV korumalı gözlük takın.
- Sık dokunmuş, açık renkli giysiler tercih edin.
- 10:00-16:00 saatleri arasında gölgede kalmaya özen gösterin.
- Solaryumdan uzak durun.
- Çocukları doğrudan güneş ışığına maruz bırakmayın.
- Yıllık dermatolojik cilt muayenesi yaptırın.
- Cildinizi düzenli olarak kendiniz kontrol edin.
Sonuç ve Öneriler
Cilt kanseri, özellikle erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Yukarıda belirtilen korunma yöntemlerini uygulamak, cilt sağlığınızı korumanızda büyük rol oynamaktadır. Cilt lezyonları ve değişiklikleri konusunda dikkatli olmak, dermatolojik muayeneler yaptırmak ve güneşten korunma önlemlerine uymak, cilt kanseri riskini azaltacaktır. Sağlıklı bir cilt için gerekli adımları atmayı ihmal etmeyin.
