Filipin hükümeti ile Lockheed Martin arasında potansiyel olarak yeni nesil F-16 savaş uçakları alımı konusunda devam eden görüşmeler, finansal sorunlar ve bütçe kısıtlamaları nedeniyle henüz netlik kazanmadı. Yetkililer, satın alma programını ilerletmek için farklı ve yaratıcı finansman çözümleri arayışında bulunuyorlar. Bu hafta başında Filipinler’in ABD Büyükelçisi Jose Manuel Romualdez, ülkenin Amerikan jetleri alımı olasılığına ilişkin tutumunun kesin olmadığını, ancak mali engelleri aşmak için çeşitli yollar denemek gerektiğini belirtti.
Romualdez, ayrıca, diğer projelere ayrılan finansmanın neden olduğu gecikmeler nedeniyle, satın alma işlemlerinin şu anda duraksamaya alındığını ifade etti. Geçmişte, 2022 sonunda yaptığı açıklamalarda, finansmanın yetersizliği nedeniyle bu alımların “beklemede” olduğunu dile getirmişti. Bakan Gilberto Teodoro ise Kasım ayında yaptığı açıklamada, Lockheed Martin’in önerdiği ve AESA radarına sahip 20 adet F-16 Blok 70/72 uçağını içeren teklifin maliyetinin yaklaşık 5,58 milyar dolar olduğunu duyurdu. Ayrıca, ülke içinde bir eğitim ve araştırma merkezi kurulması planlanıyor.
Ancak, Teodoro’nun açıklamalarına göre, bu teklif, mevcut bütçe sınırlarını aştığı için onaylanmadı. Bakan, “Gerekli değerlendirmeler sürüyor ve şu an finanstan başka seçenekler de düşünülüyor” dedi. Filipinler, 2005 yılında eski Northrop F-5 A/B savaş uçaklarını emekliye ayırdıktan sonra, filo yenileme planları kapsamında FA-50 jetleri satın aldı ve yeni anlaşmalar imzaladı. Ancak, bu alımlar bütçe kısıtlamaları nedeniyle kısıtlı sayıda gerçekleşti ve operasyonel boşlukları doldurmayı amaçladı.
Hükümet, toplamda yaklaşık 40 çok maksatlı savaş uçağı alımı planlamasına devam ediyor. Ancak, maliyetlerin yüksek olması ve ekonomik kısıtlamalar, bu projeleri zorlaştırıyor. Üç aşamalı Horizon programı kapsamında, 188 projeden yalnızca 59’unun tamamlanmasıyla sınırlandırıldı. 2025 bütçe tartışmaları sırasında, Kongre toplam fonu 50 milyar pesodan 35 milyar pesoya indirdi, bu da projelerin aksamasına neden oldu. Bütçe artışlarına rağmen, modernizasyon fonları ise sabit kaldı ve programların ilerleyişi olumsuz etkileniyor.
Öte yandan, enerji ve bütçe kısıtlamaları nedeniyle, başka seçenekler de gündemde. Departman, Saab Gripen E/F, Leonardo Eurofighter Typhoon ve Koreli KF-21 Boramae gibi alternatifleri görüşüyor ve değerlendirmeye alıyor. Bakan Teodoro, şu anda karar verme sürecinin finansmana bağlı olduğunu ve bütçeye uygun en uygun uçak modelini seçmekte olduklarını belirtti. “Bugün bana yeterli para verin, kararı ben veririm” diyerek, karar aşamasının mali durumlara göre şekillendiğini vurguladı.
Filipinler henüz savaş uçağı alımı konusunda kesin bir adım atmış değil. Finansal kaynaklar ve bütçe planlaması, bu projelerin önündeki en büyük engeller olmaya devam ediyor, ve hükümet alternatif çözüm yolları arayışını sürdürüyor.
