İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bokaşi seti uygulaması kapsamında gönüllü hanelerde biriken organik atıklar komposta dönüştürülüyor. Ekipler, dolu kovaları yenileriyle değiştirirken elde edilen kompostlar yeşil alanlarda kullanılmak üzere kontrollü alanlarda olgunlaştırılıyor.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın sürdürülebilir atık yönetimi vizyonuyla hayata geçirilen “Dönüşüme Evde Başla” projesi kapsamında yürütülen bokaşi (bokashi) kompost uygulamasında ilk kovalar toplanmaya başladı. Organik mutfak atıklarının kaynağında ayrıştırılarak yeniden toprağa kazandırılmasını amaçlayan proje kapsamında gönüllü haneler, aldıkları eğitimlerin ardından evsel organik atıklarını bokaşi kovalarında biriktirerek kompost sürecini tamamladı. Sürecin ardından yurttaşlar, “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması üzerinden “kovam dolu” bildirimi yaptı.
Bildirimler üzerine harekete geçen İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ekipleri, hanelerden dolu kovaları teslim alırken yerine temiz ve boş kovalar bıraktı. Ekipler, toplanan kovalarda fermantasyonun doğru gerçekleşip gerçekleşmediğini ve sıvı oluşumunu kontrol ederek kompostların kalite değerlendirmesini yaptı. Ardından elde edilen kompostlar, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kontrollü alanlarında toprakla buluşturuldu.
Toprağa gömülerek 4 ila 6 hafta arasında olgunlaşma sürecini tamamlayacak kompostlar, daha sonra İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin parklarında, bahçelerinde ve mahalle bostanlarında kullanılarak toprağın verimini artıracak.
Başvurular 4 bine ulaştı
Bokaşi kompost seti almak için “İyi Tarım İzmir” mobil uygulaması ve HİM–Hemşehri İletişim Merkezi (ALO 153) üzerinden yapılan başvuru sayısı 4 bine ulaştı. İzmirlilerin projeye yoğun ilgi gösterdiğini belirten İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli gıda mühendisi Seda Erişken, “Doğaya katkı sağlamak isteyen vatandaşlarımız başvuru yaparak bu sürece destek olmak istiyor. Katılım oldukça yoğun ve her geçen gün artıyor” dedi.
Kovalar sirkeli sularla temizleniyor
Vatandaşlardan teslim alınan kovaların geçirdiği sürece ilişkin bilgi veren Seda Erişken, “Dolu kompost kovalarını vatandaşlarımızdan teslim aldıktan sonra müdürlüğümüzde öncelikle sıvı gübre kontrollerini gerçekleştiriyoruz. Süreci düzenli olarak takip ederek sıvı oluşumunu gözlemliyoruz. Sıvı çıkışı duran kovalarda ise gömme aşamasına geçiyoruz. Gömme işleminin ardından boşalan kovaları herhangi bir kimyasal kullanmadan, sirkeli suyla temizleyip yeniden kullanıma hazır hale getiriyoruz. Temizlenen ve düzenlenen kovaları tekrar vatandaşlarımıza ulaştırıyoruz” dedi.
“Yıllardır hayal ettiğim bir şeydi”
Bokaşi uygulamasının Karşıyaka’daki ilk dağıtım sürecine gönüllü olarak katılan Özer Ailesi, kompost sürecini tamamlayarak belediyeye bildirimde bulundu. Evde organik atıkları dönüştürmenin mutluluğunu yaşadığını belirten Ayşe Özer, “Ben bu hizmetin ülkemiz adına, dünya adına çok yararlı olduğunu düşünüyorum. Çok uzun yıllardır hayal ettiğim bir şeydi. Evde olabileceğini düşünmezdim. Bahçeli bir evim olsun, ben de böyle bir köşesinde yapayım derken böyle bir şey karşıma çıktı. Hemen ilgilendim; keyifle yapıyorum, yorucu değil” dedi.
Uygulamanın yaygınlaşmasını istediğini belirten Özer, “Bu çalışmanın büyümesini, İzmir’den diğer illere de yayılmasını isterim. Toprağımız için, doğamız için çok faydalı. Biz de kompostumuzu toprakla karıştırıp saksılarımızda kullandık. Saksısı, balkonu olan herkesin bu sürece katılmasını isterim. İzmir Büyükşehir Belediyesi de süreç boyunca çok ilgili ve destekleyici davrandı” diye konuştu.
“Hem doğayı koruyoruz hem toprağı zenginleştiriyoruz”
Dağıtımda ilk bokaşi kovalarından alarak hanelerini projeye dahil eden Erkin Özer, “Süreç en başından beri olumlu ilerliyor. Bunun İzmir’in tamamına yayılacağını düşünüyorum. İzmir’den Ege Bölgesi’ne, ardından Türkiye’ye yayılır, örnek olur. Çok güzel bir proje. Doğayı korumak çok önemli. Doğal atıkları değerlendirerek hem çevreyi koruyoruz hem de toprağımıza yararlı bir hale getirip değerlendirmeye çalışıyoruz. İlgili arkadaşlar çok severek bu işi yapıyorlar. İletişimimiz çok güzel ilerliyor. Bizlere ulaşmakta, yardımcı olmakta çok özverili davranıyorlar. Emeklerine sağlık” şeklinde konuştu.
