Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) günler kala milyonlarca öğrenci ve aileleri heyecanlı bekleyişini sürdürürken, İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Nurullah Arıkan, sınav başarısında akademik hazırlık kadar psikolojik hazırlığın da belirleyici olduğuna dikkat çekti. YKS’nin yalnızca bilgi düzeyini değil, öğrencilerin sınav anındaki stres ve kriz yönetimi becerilerini de ölçtüğünü belirten Arıkan, doğru stratejilerle kaygının yönetilebileceğini ve performansın artırılabileceğini söyledi.
Son Günlerde Yeni Konulara Değil, Mevcut Bilgilere Odaklanın
Sınava sayılı günler kala öğrencilerin yeni konular öğrenmeye çalışmak yerine mevcut bilgilerini pekiştirmeleri gerektiğini vurgulayan Arıkan, son dönemde yapılan yoğun bilgi yüklemelerinin kaygıyı artırabileceğini ifade etti. Özellikle sınavdan bir gün önce ders çalışmanın bırakılmasının zihinsel dinlenme açısından önemli olduğunu belirten Arıkan, öğrencilerin bu süreçte eksik gördükleri noktaları gözden geçirerek kendilerini yormadan hazırlıklarını tamamlamaları gerektiğini söyledi.
Öğrencilerin sınav atmosferine alışabilmeleri için denemelerini gerçek sınav saati olan 10.15’te çözmelerinin faydalı olacağını belirten Arıkan, bu yöntemin sınav günündeki belirsizlik hissini azaltarak öğrencilerin kendilerini daha güvende hissetmelerine yardımcı olacağını ifade etti.
Uyku düzeninin de başarı üzerinde doğrudan etkili olduğunu vurgulayan Arıkan, adayların sınav gününe kadar aynı saatlerde uyuyup uyanmaya özen göstermeleri gerektiğini belirterek, özellikle sınavdan önceki gece “mutlaka uyumalıyım” baskısının kaygıyı artırabileceğini söyledi.
Sınav Anında Strateji Başarıyı Etkiliyor
Sınav günü öğrencilerin alışık oldukları kahvaltı düzenini korumalarının önemine dikkat çeken Arıkan, daha önce tüketilmeyen yiyeceklerin tercih edilmemesi gerektiğini belirtti. Ayrıca sınava girilecek okulun önceden görülmesi ve gerekli belgelerin geceden hazırlanmasının sınav sabahı yaşanabilecek stresi azaltacağını ifade etti.
Sınav sırasında öğrencilerin en başarılı oldukları testten başlamalarının özgüvenlerini artırabileceğini söyleyen Arıkan, zor sorularla uzun süre vakit kaybetmek yerine turlama tekniğinin kullanılmasını önerdi. Çözülemeyen soruların işaretlenerek sonraya bırakılmasının zaman yönetimini kolaylaştıracağını belirten Arıkan, ikinci turda sorulara dönüldüğünde daha sağlıklı değerlendirme yapılabildiğini kaydetti.
Sınav sırasında heyecan ve kaygının hissedilmesinin son derece doğal olduğunu ifade eden Arıkan, panik anlarında uygulanabilecek basit nefes egzersizlerinin odağı yeniden toplamaya yardımcı olabileceğini söyledi. Özellikle 4-4-8 nefes tekniğinin sinir sistemini sakinleştirerek öğrencilerin dikkatlerini yeniden sınava yönlendirmelerine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Aileler Güven Veren Bir Liman Olmalı
YKS sürecinin yalnızca öğrenciler için değil aileler için de yoğun bir psikolojik süreç olduğuna dikkat çeken Arıkan, ebeveynlerin bu dönemde çocuklarına akademik baskı kurmak yerine duygusal destek sağlamalarının önemine vurgu yaptı.
Ailelerin kendi kaygılarını çocuklarına yansıtmamaları gerektiğini belirten Arıkan, ev ortamında sürekli sınav ve net odaklı konuşmalar yapılmasının öğrenciler üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Çocukların başarılarının yalnızca sınav sonuçlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Arıkan, ailelerin sonuçtan çok gösterilen emeği ve çabayı takdir etmelerinin gençlerin psikolojik dayanıklılığını güçlendirdiğini kaydetti.
Öğrencilerin başka bireylerle kıyaslanmasının özgüven üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirten Arıkan, her öğrencinin farklı bir öğrenme hızına ve potansiyele sahip olduğunu hatırlattı. Sınav sabahında ise sakin ve doğal bir atmosfer oluşturulmasının önemine değinen Arıkan, ailelerin abartılı tutumlar yerine güven veren bir yaklaşım sergilemeleri gerektiğini söyledi.
“Gençlerimizin En Çok İhtiyacı Olan Şey Anlaşılmak”
Sınav kaygısı yaşayan gençlerin duygularının küçümsenmemesi gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Nurullah Arıkan, “Bu süreçte gençlerimizin en çok ihtiyaç duyduğu şey nasihat değil, anlaşılmaktır. ‘Heyecanlanma’ ya da ‘Sen yaparsın’ demekten ziyade, onların kaygılarını anlamaya çalışmak ve yanlarında olduğumuzu hissettirmek çok daha değerlidir. Sonuç ne olursa olsun gösterdikleri emek takdir edilmeli ve kendilerini yalnız hissetmemeleri sağlanmalıdır. Unutulmamalıdır ki YKS önemli bir sınavdır ancak bir insanın değerini ya da gelecekteki başarısını tek başına belirlemez” dedi.
