Romanya ve Bulgaristan, yolcu taşımacılığında filolarını modernize etmek amacıyla toplam 188 elektrikli çoklu ünite (EMU) tren siparişi verdi. Ancak uzmanlara göre yeni trenlerin yolcu hizmetine ne kadar hızlı gireceğini yalnızca sipariş sayıları değil; teslimat süreçleri, sertifikasyon işlemleri ve bakım organizasyonlarının tamamlanması belirleyecek.
Romanya toplam 128, Bulgaristan ise 60 yeni EMU sipariş ederken, her iki ülke de demiryolu ağlarını daha modern, erişilebilir ve yüksek kapasiteli trenlerle güçlendirmeyi hedefliyor.
Romanya Daha Fazla Tren Sipariş Etti, Ancak Hizmete Girişte Gecikmeler Yaşıyor
Romanya’nın sipariş portföyü, 37 adet Alstom Coradia Stream ile 91 adet PESA üretimi elektrikli tren setinden oluşuyor. PESA siparişleri 62 bölgesel ve 29 şehirlerarası tren olarak planlanırken, şehirlerarası tren sayısı ek opsiyonun kullanılmasıyla artırıldı.
Alstom tarafından üretilen ilk altı vagonlu Coradia Stream treni, 10 bin kilometrelik test sürecinin ardından 20 Kasım 2024’te Bükreş Kuzey ile Braşov arasında ticari seferlere başladı. Saatte 160 kilometre hıza ulaşabilen trenler, 351 yolcu kapasitesi, tamamen alçak tabanlı tasarımı ve ERTMS Seviye 2 sinyalizasyon sistemiyle hizmet veriyor.
PESA trenlerinde ise teslimatların önemli bölümü tamamlanmasına rağmen operasyonel süreçler beklenenden yavaş ilerliyor. Yaklaşık 20 tren Romanya’ya ulaşırken, bunların önemli kısmı kabul, teslim ve bakım prosedürleri tamamlanmadığı için yolcu taşımacılığına başlayamadı.
Romanya Ulaştırma Bakanı Radu Miruță, şu ana kadar 13 trenin kabul edildiğini, bunlardan 11’inin işletmeye hazır hale getirilebileceğini açıkladı. Bu trenlerin altısının devlet işletmecisi CFR Călători, beşinin ise özel demiryolu şirketlerine teslim edilmesi planlanıyor.
Bakım Anlaşmazlığı PESA Trenlerini Bekletiyor
Romanya’daki en önemli sorunlardan biri bakım hizmetlerine ilişkin anlaşmazlık olarak öne çıkıyor. Demiryolu Reform Otoritesi, işletmeciler ve PESA arasında yürütülen görüşmeler kapsamında trenlerin bakım sorumlulukları ve devir süreçleri henüz tamamlanmış değil.
Yetkililer, üreticinin bakım yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği gerekçesiyle bazı ödemeleri durdururken, taraflar trenlerin düzenli yolcu taşımacılığına başlayabilmesi için teknik ve idari süreci tamamlamaya çalışıyor.
Bulgaristan 60 Yeni EMU’yu Kısa Sürede Hizmete Almayı Hedefliyor
Bulgaristan ise toplam 60 elektrikli tren seti sipariş etti. Bunların 25’i dört vagonlu Škoda RegioPanter, 35’i ise altı vagonlu Alstom Coradia Stream trenlerinden oluşuyor.
İlk iki Škoda RegioPanter treni Mart 2026’da Bulgaristan demiryolu altyapısında test sürüşlerine başladı. Her tren 300’ün üzerinde yolcu kapasitesi, 160 kilometre azami hız ve ETCS Seviye 2 güvenlik sistemiyle donatıldı. Sözleşme ayrıca 15 yıllık bakım hizmetini de kapsıyor.
Bulgaristan ile Alstom arasında imzalanan anlaşmanın toplam değeri 720 milyon avro olurken, bunun yaklaşık 600 milyon avroluk kısmını Alstom üstleniyor. İlk 12 trenin Avrupa Birliği Kurtarma ve Direnç Planı kapsamındaki finansman takvimi doğrultusunda teslim edilmesi, 35 trenlik filonun ise 2027 yılına kadar tamamlanması planlanıyor.
Romanya’daki Deneyim Bulgaristan İçin Avantaj Sağlayabilir
Bulgaristan’ın tercih ettiği altı vagonlu Coradia Stream konfigürasyonu daha önce Romanya için geliştirilip test edildiği için üretim sürecinde önemli bir teknik avantaj sağlıyor.
Bununla birlikte Bulgaristan’da kullanılacak trenlerin ülke altyapısına uygunluk testleri ve ulusal sertifikasyon işlemleri ayrıca tamamlanmak zorunda. Bu nedenle Romanya’daki deneyim üretimi hızlandırsa da Bulgaristan’daki onay sürecini ortadan kaldırmıyor.
Yeni Trenlerin Hizmete Giriş Hızı Rekabeti Belirleyecek
Romanya sipariş adedi bakımından Bulgaristan’ın iki katından fazla yeni tren satın almış durumda ve Alstom trenleriyle yolcu taşımacılığına başlamış bulunuyor. Buna karşın Bulgaristan’ın daha küçük filosu teslimat ve sertifikasyon süreçlerini planlandığı gibi tamamlayabilirse yeni trenlerini daha kısa sürede işletmeye alma ihtimali bulunuyor.
Demiryolu uzmanları, önümüzdeki dönemde belirleyici unsurun Romanya’da bekleyen PESA trenlerinin yolcu hizmetine başlaması ile Bulgaristan’da Škoda ve Alstom trenlerinin sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması olacağını değerlendiriyor. Böylece iki ülkenin filo yenileme programlarının gerçek başarısı, sipariş miktarından çok yeni EMU trenlerinin ne hızla düzenli seferlere başlayacağıyla ölçülecek.
