Havacılık devi Boeing, ana faaliyet alanlarına daha fazla kaynak ayırmak amacıyla Wisk Aero, Insitu ve SkyGrid’i Archer Aviation’a satmaya hazırlanıyor. Otonom hava taksileri, insansız hava araçları ve hava trafik yönetimi teknolojileri geliştiren üç şirketin elden çıkarılması, Boeing’in gelecekteki teknolojilere yönelik stratejisinde yeni bir döneme işaret ediyor.
Boeing’in bu kez 20 yıl önceki Spirit AeroSystems satışından farklı bir yöntem izlemesi planlanıyor. Şirket, satış sonrasında Archer Aviation’dan hisse alarak Wisk’in geliştirdiği otonom uçuş teknolojilerine erişimini sürdürmeyi hedefliyor.
Boeing Spirit Deneyiminden Ders Çıkardı
Boeing, 2005 yılında Kansas ve Oklahoma’daki ticari uçak operasyonlarını yatırım şirketi Onex’e 900 milyon dolar karşılığında satmıştı. Bu operasyonların devamında 737 gövdelerinin üretiminde önemli rol oynayan Spirit AeroSystems ortaya çıktı.
Ancak Spirit’te zaman içinde üretim ve kalite sorunlarının artması, Boeing’in kritik üretim faaliyetleri üzerindeki kontrolünü yeniden kazanma ihtiyacını gündeme getirdi. Boeing, 2025 yılında Spirit’i 4,7 milyar dolarlık hisse ödemesiyle geri aldı. Borçlar da dahil edildiğinde işlemin toplam değeri 8,3 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Üç Teknoloji Şirketi Archer’a Devredilecek
Yeni satış kapsamında Wisk Aero, Insitu ve SkyGrid’in Archer Aviation bünyesine geçmesi planlanıyor.
Wisk Aero otonom hava taksileri ve otonom uçuş teknolojileri üzerine çalışırken, Insitu insansız hava araçları, SkyGrid ise hava trafik yönetimi ve gelişmiş hava hareketliliği alanında faaliyet gösteriyor.
Boeing’in satış sonrasında bu şirketlerle arasındaki teknolojik bağları tamamen koparmaması bekleniyor. Archer’dan hisse alınması ve yapılacak teknoloji paylaşım anlaşması sayesinde Boeing’in özellikle Wisk tarafından geliştirilen otonom uçuş sistemlerine erişimini koruması hedefleniyor.
Boeing Ana Faaliyetlerine Odaklanıyor
Boeing’in şirketleri satışa çıkarma kararının arkasında sermayeyi uçak üretimi gibi ana faaliyet alanlarına yönlendirme stratejisi bulunuyor.
Şirketin ikinci çeyrek gelirleri yıllık bazda yüzde 8 artarak 24,6 milyar dolara yükselirken ticari uçak teslimatları 171’e ulaştı. Boeing ayrıca çeyrek sonunda 6 bin 200’den fazla ticari uçağı içeren yaklaşık 715 milyar dolarlık rekor sipariş birikimine sahipti.
Buna karşın şirketin yaklaşık 20 milyar dolarlık nakit ve yatırımlarına karşılık 45,9 milyar dolarlık konsolide borcu bulunuyor. Bu tablo, Boeing’in kaynaklarını yeni hava taksileri ve insansız hava araçları yerine mevcut uçak programlarının üretim kapasitesini artırmaya yöneltmesinde etkili oluyor.
Otonom Uçuş Teknolojisi İçin Bağ Korunacak
Boeing’in yeni satış stratejisindeki en önemli fark, şirketlerin tamamen terk edilmemesi olacak. Boeing’in Archer’dan pay edinmesi ve teknoloji paylaşım anlaşması, gelecekte otonom hava araçları alanında kullanılabilecek teknolojilere erişimin devam etmesini sağlayabilir.
Bu model, Boeing’in bir yandan sermaye gereksinimini azaltmasını, diğer yandan uzun vadede önem kazanabilecek otonom uçuş teknolojilerindeki hak ve erişimini korumasını amaçlıyor.
20 Yıl Önceki Hata Tekrarlanmayacak
Spirit AeroSystems örneğinde Boeing’in yaşadığı temel sorun, uçak üretimi açısından kritik bir operasyon üzerindeki kontrolünü kaybetmesi olmuştu. Yeni satışların ise mevcut uçak üretim faaliyetlerini doğrudan etkilemesi beklenmiyor.
Bununla birlikte otonom uçuş teknolojilerinin gelecekte havacılık sektöründe daha önemli hale gelmesi, Wisk gibi şirketlerin elden çıkarılmasının Boeing açısından uzun vadeli bir teknoloji riski oluşturup oluşturmayacağı sorusunu gündeme getiriyor.
Boeing böylece kısa vadede sermayesini temel uçak üretim faaliyetlerine yoğunlaştırırken, Archer’daki hisse ve teknoloji paylaşım mekanizmaları aracılığıyla geleceğin havacılık teknolojilerindeki bağlantısını korumaya çalışacak.
