Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Ana Müdürlüğü (GUR), Rusya’nın S-71M “Monokhrom” adlı seyir füzesinde Nvidia Jetson Orin modülünün bulunduğunu açıkladı. Ticari robotik, yapay zeka ve otonom sistemlerde kullanılan kompakt bilgisayar modülünün füzenin hedefleme ve terminal güdüm süreçlerinde kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.
GUR’un War&Sanctions platformunda yayımladığı bilgilere göre ele geçirilen Rus silahlarının incelenmesi sırasında S-71M’nin elektronik bileşenleri arasında Nvidia üretimi Jetson Orin modülü tespit edildi. Kurum, söz konusu modülün dahili kamerasıyla birlikte çalışarak füzenin uçuşunun son aşamasında hedefi belirlemesine ve yönelmesine katkı sağlayabileceğini öne sürüyor.
Jetson Orin Hedefleme Sisteminde Kullanılıyor
Jetson Orin, ağırlıklı olarak yapay zeka, robotik ve otonom araç uygulamalarında kullanılan yerleşik bir bilgisayar platformu olarak biliniyor. GUR’un değerlendirmesine göre S-71M’de bulunan modül, kameradan elde edilen görüntüleri işleyen makine görüşü algoritmaları sayesinde terminal güdüm görevinde kullanılabiliyor.
Terminal güdüm, füzenin hedefe yaklaşırken son aşamada yönlendirilmesini ifade ediyor. GUR, S-71M’deki sistemin insan operatörden gerçek zamanlı komut beklemek yerine görsel verileri işleyerek hedefe kilitlenme ve uçuş yönünü buna göre değiştirme amacı taşıdığını belirtiyor.
Bununla birlikte bu kullanımın teknik ayrıntıları ve modülün S-71M içerisindeki kesin görev paylaşımı, GUR’un açıklamasındaki değerlendirmelere dayanıyor.
Benzer Görüş Sistemleri Başka Silahlarda Da Görüldü
GUR, bilgisayarlı görü temelli benzer güdüm teknolojilerinin daha önce başka Rus silahlarında da tespit edildiğini belirtiyor. Kuruma göre V2U saldırı dronu ile İran tasarımı Shahed-236 dolanan mühimmatında da benzer yaklaşımın örnekleri bulunuyor.
Bu tür sistemlerin yaygınlaşması, silahların hedef tespit ve yönlendirme süreçlerinde insan müdahalesine olan ihtiyacın azaltılması yönündeki eğilime işaret ediyor. Ancak söz konusu sistemlerin gerçek operasyonlardaki otonomi düzeyi ve karar verme mekanizmaları hakkında kamuya açık bilgiler sınırlı bulunuyor.
S-71M Su-57’den Fırlatılıyor
GUR’un verdiği bilgilere göre S-71M, yaklaşık 250 kilogramlık savaş başlığı taşıyor. Füzenin saatte 500 ile 600 kilometre arasında hıza ulaşabildiği ve 350-400 kilometre mesafedeki hedeflere karşı kullanılabildiği belirtiliyor.
Sistemin Rusya’nın Su-57 savaş uçağından fırlatıldığı aktarılıyor. S-71M’nin, daha eski S-71K “Kover” varyantının geliştirilmiş bir türevi olduğu ifade ediliyor.
GUR, S-71M’nin 2026’nın başından bu yana çatışmalarda sınırlı şekilde kullanıldığını belirterek, Rusya’nın sistem üzerinde halen operasyonel testler yürütüyor olabileceğini değerlendiriyor.
S-71 Ailesinde Menzil Tartışması
S-71M’nin özellikleri değerlendirilirken, aynı ailenin S-71K varyantına ilişkin farklı menzil bilgileri de dikkat çekiyor. GUR, S-71K için yaklaşık 350 kilometrelik menzilden söz ederken, açık kaynaklı savunma analisti Status-6 bu değeri 300 kilometreye daha yakın olarak değerlendiriyor.
Status-6’nın değerlendirmesinde S-71K savaş başlığının Sovyet tasarımı OFAB-250-270 tipi 250 kilogramlık yüksek patlayıcılı parçacık etkili bombadan uyarlandığı ve ana fırlatma platformunun yine Su-57 olduğu belirtiliyor.
Ancak iki farklı menzil değerlendirmesi arasında kesin bir mutabakat bulunmuyor. Rus hükümeti veya füzenin üreticisi Sukhoi tarafından bu teknik özellikler kamuoyuna doğrulanmış değil.
S-71M Otonom Silah Sistemleri Tartışmasını Gündeme Getirdi
Monokhrom’un hedefini kendi sensörleri ve yerleşik işlem kapasitesi üzerinden belirleyebilme ihtimali, S-71M’yi daha az insan müdahalesiyle çalışan silah sistemleri tartışmasının içine taşıyor.
GUR’un aktardığı bilgilere göre füzenin bilgisayarlı görüş altyapısı, uçuşun son aşamasında çevresinden topladığı görsel verileri işleyerek hedefleme sürecine katkı sağlıyor. Daha önce S-71 ailesine ilişkin bazı açık kaynak değerlendirmelerinde de sistemin hedef alanını kendi başına tarayabilme ve yerleşik veri tabanından yararlanarak hedef tanımlayabilme yeteneğine sahip olabileceği öne sürülmüştü.
Ancak bu özelliklerin tamamının bağımsız kaynaklarla doğrulanmadığı ve Rusya tarafından resmi olarak açıklanmadığı belirtiliyor.
Yabancı Bileşenler Yeniden Gündemde
GUR, War&Sanctions platformu üzerinden Rus silahlarında bulunan yabancı üretim elektronik parçaları izlemeyi sürdürüyor. Kurum, son çalışmasında Rusya’nın Ukrayna’ya karşı kullandığı silahlardan çıkarılan 35 elektronik bileşeni tanımladığını açıkladı.
Ukrayna istihbaratı, geniş kapsamlı yaptırımlara rağmen Rusya’nın ileri teknoloji silahlarında ABD, Avrupa ve Asya menşeli bileşenlerin kullanılmaya devam ettiğini savunuyor. Bu parçaların, yaptırım ve ihracat kontrollerini aşan alternatif tedarik kanalları üzerinden Rusya’ya ulaştığı ileri sürülüyor.
GUR’a göre S-71M’deki Nvidia Jetson Orin modülünün ortaya çıkarılması da bu tedarik zincirlerinin tamamen ortadan kaldırılmadığını gösteren örneklerden biri. Ancak bileşenin Rusya’ya hangi kanal üzerinden ulaştığı ve hangi tarihte tedarik edildiği konusunda kamuya açık açıklamada kesin bilgi paylaşılmadı.