Jacobs, Kanada’nın ulusal demiryolu işletmecisi VIA Rail’in uzun mesafe, bölgesel ve uzak hatlarda kullanacağı yeni filosunun devreye alınma sürecine teknik destek sağlayacak. Şirket, 2029-2035 yılları arasında ticari hizmete girmesi planlanan 45 hibrit batarya-dizel lokomotif ile 313 yolcu vagonunun teslimat aşamasında danışmanlık ve proje yönetimi görevlerini üstlenecek.
Jacobs tarafından 15 Eylül 2026’da yapılan açıklamaya göre şirket, VIA Rail Canada’nın Uzun Mesafe, Bölgesel ve Uzak (LDRR) Filo Yenileme Programı kapsamında teknik danışman olarak seçildi. Çalışmalar Montréal’den yürütülecek ve projeye SYSTRA ile Kanada ve diğer ülkelerden demiryolu uzmanları da katkı sağlayacak.
Jacobs Teslimat Sürecinin Tamamında Görev Alacak
Jacobs’ın sorumluluğu yalnızca araçların teslim alınmasıyla sınırlı olmayacak. Şirket; proje yönetimi, mühendislik desteği, üretim takibi, kalite güvence süreçleri, test ve devreye alma çalışmaları ile mevzuata uygunluk kontrollerinde görev yapacak.
Şirket, LDRR programını Kuzey Amerika’da devam eden en büyük yolcu demiryolu filosu yenileme projelerinden biri olarak değerlendiriyor. Jacobs sözleşmenin mali büyüklüğü ve süresi hakkında ise açıklama yapmadı.
Yeni ekipmanlar iki farklı üreticiden temin edilecek. Stadler, VIA Rail için Kanada’daki ilk lokomotif siparişi kapsamında 45 hibrit batarya-dizel lokomotif üretecek. Anlaşma kapsamında 20 yıllık teknik destek ve yedek parça hizmeti de sağlanacak. Tasarım ve üretim çalışmaları Stadler’in Valencia tesislerinde gerçekleştirilecek, montaj, test ve devreye alma faaliyetlerinin bir bölümü ise Kanada’da yapılacak.
Alstom ise VIA Rail için 313 Adessia yolcu vagonu üretecek. Eylül ayında imzalanan yaklaşık 4 milyar Kanada doları tutarındaki anlaşma, 15 yıllık destek ve yedek parça hizmetiyle birlikte yaklaşık 4,7 milyar Kanada doları değerine ulaşacak.
Yeni Filo Dokuz Farklı Vagon Tipinden Oluşacak
Alstom siparişi, VIA Rail’in uzun mesafe hizmetlerinde kullanılmak üzere farklı amaçlara sahip dokuz vagon tipini kapsıyor. Filoda standart yolcu vagonlarının yanı sıra yataklı vagonlar, panoramik ve kubbeli vagonlar ile yemekli vagonlar da bulunacak.
Yeni araçların mevcut filoyla birlikte kademeli olarak hizmete alınması planlanıyor. Böylece filo değişimi tek seferde gerçekleşmek yerine yeni ekipmanların devreye alınmasına paralel olarak aşamalı şekilde yürütülecek.
VIA Rail’in Québec City-Windsor Koridoru dışında kullandığı mevcut araçların ortalama yaşının yaklaşık 77 yıl olduğu belirtiliyor. Bu ağ, sekiz eyalette yaklaşık 12 bin 500 kilometrelik bir güzergâhı kapsıyor. Söz konusu hatlar 2025 yılında 216 binden fazla yolcu taşırken, karayoluyla başka toplu ulaşım seçeneği bulunmayan 93 yerli topluluğa da hizmet veriyor.
İlk Lokomotifler 2029’da Hizmete Girecek
Filo yenileme programında araçların ticari hizmete girişleri birkaç yıl boyunca kademeli olarak gerçekleştirilecek. Kanada Ulaştırma Bakanlığı’nın planına göre ilk yeni lokomotiflerin 2029’da hizmete alınması, 45 lokomotifin tamamının ise 2032’ye kadar devreye girmesi bekleniyor.
Yeni yolcu vagonlarının ilk bölümünün 2031’de ticari hizmete başlaması, 313 vagonluk filonun tamamının ise 2035’e kadar kullanıma alınması planlanıyor.
VIA Rail’in Montréal Bakım Merkezi’nde lokomotiflerin montajı ve bakımı için yeni bir tesis de inşa ediliyor. Pomerleau tarafından gerçekleştirilen tesisin 2029’da tamamlanması hedefleniyor. Merkezde 36 lokomotife kadar nihai montaj, test ve devreye alma işlemlerinin yapılması, daha sonraki dönemde ise uzun vadeli bakım faaliyetlerinin yürütülmesi planlanıyor.
Kanada hükümeti lokomotifler ve ilgili tesis için toplam 1,95 milyar Kanada doları kaynak ayırdı.
Filo Yenilemesinde İki Ayrı Aşama Bulunuyor
LDRR programındaki temel bileşenler ve planlanan hizmet tarihleri şöyle:
| Bileşen | Tedarikçi | Miktar | Finansman | İlk Ticari Hizmet | Tam Dağıtım |
|---|---|---|---|---|---|
| Hibrit batarya-dizel lokomotif | Stadler | 45 | 1,6 milyar Kanada doları | 2029 | 2032 |
| Yolcu vagonları | Alstom | 313 | 4,7 milyar Kanada dolarından fazla | 2031 | 2035 |
| Montréal lokomotif montaj ve bakım tesisi | Pomerleau | 1 tesis | 357 milyon Kanada doları | 2029’da tamamlanması planlanıyor | — |
Programda lokomotiflerin yolcu vagonlarından iki yıl önce ticari hizmete başlaması öngörülüyor. Planlanan tarihler teslimatların tamamlanacağı tarihleri değil, araçların ticari işletmeye alınacağı dönemleri ifade ediyor.
Jacobs Daha Önce De VIA Rail Projelerinde Çalıştı
Jacobs’ın VIA Rail ile iş birliği yeni bir çalışma değil. Şirket yaklaşık 10 yıldır Kanada demiryolu işletmecisinin farklı filo projelerinde görev yapıyor.
Jacobs, Québec City-Windsor Koridoru Filo Yenileme Programı kapsamında 32 yeni tren setinin satın alınması sürecine destek verdi. Şirket ayrıca trenlerin üretim ve test aşamalarını takip ederek hizmete alınmalarına katkı sağladı. Bunun yanında VIA Rail’in daha geniş kapsamlı Filo Değiştirme Programı için teknik özelliklerin hazırlanmasına da destek verdi.
Jacobs’ın LDRR programındaki Teknik Program Lideri Marc-André Dupuis, şirketin VIA Rail’in operasyonel ihtiyaçları ve uzun vadeli filo hedefleri konusunda edindiği deneyimin, tedarik aşamasından teslimat ve devreye alma sürecine geçişte kullanılacağını belirtti.
VIA Rail’in filo yenileme çalışmaları iki ayrı federal finansman programına dayanıyor. Québec City-Windsor Koridoru için 2018 Bütçesi kapsamında kaynak sağlanırken, koridor dışındaki uzun mesafe, bölgesel ve uzak hatlarda kullanılan yaşlanan araçların yenilenmesi için finansman 2024 Bütçesi ile duyuruldu.
Yeni programın tamamlanmasıyla VIA Rail’in koridor dışındaki hizmetlerinde kullanılan onlarca yıllık araçların yerini modern lokomotif ve yolcu vagonlarının alması, filo yenilemesinin ise 2035 yılına kadar kademeli biçimde tamamlanması hedefleniyor.
