ABD Yüzey Ulaşım Kurulu (STB), Union Pacific’in (UP) Norfolk Southern’ı (NS) satın alma teklifine ilişkin sürecin başlangıç aşamasında sonlandırılması yönündeki üç talebi oybirliğiyle reddetti. Böylece UP-NS birleşmesine yönelik inceleme, tarafların sunduğu ekonomik ve rekabetçi gerekçelerin ayrıntılı biçimde değerlendirileceği esas aşamasına geçti.
STB, kararını 18 Eylül’de açıkladı. BNSF Railway, CSX Transportation ve beş farklı yük taşımacılığı kuruluşu 6 Ağustos’ta yaptıkları başvurularda, Union Pacific ve Norfolk Southern’ın revize edilmiş birleşme başvurusunun ilk bakışta kamu yararı açısından yeterli gerekçe ortaya koymadığını savunmuştu.
İtirazda bulunan kuruluşlar arasında Amerikan Kimya Konseyi, Amerikan Yakıt ve Petrokimya Üreticileri Birliği, Kimyasal Dağıtım Birliği, Ulusal Endüstriyel Taşımacılık Birliği ve Gübre Enstitüsü bulunuyor.
STB Henüz Birleşmenin Esasına İlişkin Karar Vermedi
Kurulun 37 numaralı kararında, incelemenin sürdürülmesinin birleşmenin onaylanacağı anlamına gelmediği özellikle vurgulandı. STB, işlem hakkında henüz olumlu veya olumsuz bir görüş oluşturmadığını ve tarafların sunduğu analizlerin kabul edildiği sonucunun çıkarılmaması gerektiğini belirtti.
Muhalif taraflar, inceleme takvimi kapsamında 18 Kasım 2026’ya kadar aynı itirazlarını yeniden sunabilecek.
STB’nin değerlendirmesi, 2001 yılında yürürlüğe giren Büyük Demiryolu Birleşmeleri Kuralları kapsamında yapılan ilk büyük birleşme incelemesi olması açısından da önem taşıyor. Kurul, bu aşamada çeşitli itirazların önemli olgusal sorunlar ortaya çıkardığını ve daha kapsamlı bir kayıt oluşturulmasının nihai değerlendirmeye katkı sağlayacağını belirtti.
İtirazların Odağında Rekabet Var
Birleşmeye karşı çıkan tarafların temel argümanları rekabet üzerinde yoğunlaşıyor. Muhalifler, iki şirketin birleşmesinin bazı pazarlarda dikey tekel yapıları oluşturabileceğini ve coğrafi rekabet seçeneklerini azaltabileceğini ileri sürüyor.
İtiraz sahipleri ayrıca Union Pacific ve Norfolk Southern’ın bazı hatlar arasındaki trafik akışını işlem özelinde yeterince ayrıntılı incelemediğini savundu. Başvuruda yer alan ve rekabeti korumaya yönelik temel önerilerden biri olan “Taahhütlü Geçit Fiyatlandırması” da eleştirilerin hedefinde yer aldı.
Muhaliflere göre söz konusu uygulama potansiyel trafiğin yüzde 1’inden daha azını kapsıyor. Ayrıca denetim süresinin sona ermesiyle uygulamanın geçerliliğini yitirebileceği ve bazı yük sahipleri açısından daha yüksek fiyatlara yol açabileceği öne sürülüyor.
Yük taşımacılığı kuruluşları, birleşmenin tek başına sağlayacağı faydaların da yeterince ortaya konulmadığını savundu. Hizmet Güvence Planı kapsamında öngörülen tazminat mekanizmasının potansiyel trafiğin önemli bir bölümünü kapsam dışında bıraktığı da itirazlar arasında bulunuyor.
CSX ve Canadian Pacific Kansas City ise başvurunun gelecekte gerçekleşebilecek başka Birinci Sınıf demiryolu birleşmelerinin sektörü nasıl etkileyebileceğini yeterince değerlendirmediğini belirtti. Ulusal Tahıl ve Yem Birliği, demiryolu sendikaları ve yedi eyaletin başsavcıları da işlemin ilk aşamadaki kamu yararı testini karşılayıp karşılamadığı konusunda görüş bildirdi.
Union Pacific Ve Norfolk Southern İtirazlara Yanıt Verdi
Union Pacific ve Norfolk Southern, 26 Ağustos’ta sundukları yanıtta, söz konusu itirazların birleşmenin esaslarını erken aşamada tartışmaya yönelik koordineli bir girişim olduğunu savundu.
Demiryolu şirketleri, birleşmenin demiryolu sektöründeki rekabeti artıracağını ve Taahhütlü Geçit Fiyatlandırması teklifinin bu hedefi destekleyeceğini belirtti. Şirketler ayrıca dikey tekel konusundaki değerlendirmelerin bu işleme özgü olduğunu ve birleşmeden elde edilmesi öngörülen faydaların iki demiryolu sisteminin bütünleştirilmesini gerektirdiğini ifade etti.
Kloster Dosyada Eksiklikler Buldu
STB Yönetim Kurulu Üyesi Kloster, oybirliğiyle alınan karara katılmasına rağmen ayrıca ayrı bir görüş yayımladı. Kloster, itiraz sahiplerinin yüksek bir ispat yüküyle karşı karşıya olduğunu ve kurulun başvuru sahiplerinin sunduğu kanıtları mümkün olan en olumlu biçimde değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Bununla birlikte Kloster, itirazlarda demiryolu şirketlerinin ayrıntılı şekilde yanıtlaması gereken önemli noktalar bulunduğunu ifade etti.
Kloster, başvuruda şeffaflık ve ayrıntı düzeyinin yetersiz olduğunu savunurken, demiryolu şirketlerinin rekabet endişelerini gidermeye veya olası zararları azaltmaya yönelik kapsamlı bir plan ortaya koymadan çok sayıda belge sunduğunu belirtti. Ayrıca başvuruda intermodal avantajlara, hâlihazırda rekabetin bulunduğu alanlara kıyasla fazla ağırlık verildiğini ileri sürdü.
Kloster, başvuru sahiplerinin gelecekte sunabilecekleri tavizleri kademeli biçimde ortaya koyduğu izleniminin oluştuğunu da belirterek, şirketlerin işlemin kamu yararına olduğunu göstermek için daha kapsamlı kanıt sunması gerektiğini ifade etti. Ancak bu görüşün birleşmenin esasına ilişkin nihai bir değerlendirme olmadığı da vurgulandı.
UP-NS Başvurusu Daha Önce De Reddedilmişti
Union Pacific ve Norfolk Southern’ın birleşme süreci 2025 yılının sonunda başladı. STB’nin büyük demiryolu birleşmelerine ilişkin kayıtlarına göre şirketlerin 19 Aralık 2025’te sunduğu ilk başvuru, 16 Ocak 2026’da eksik olduğu gerekçesiyle reddedildi.
İki şirket 30 Nisan 2026’da revize edilmiş başvuruyu sundu. STB başvuruyu 28 Mayıs’ta kabul etti ancak demiryollarının 7 Temmuz ve 27 Temmuz’da ek belgeler sunması nedeniyle inceleme sürecini geçici olarak durdurdu.
Kurul, 18 Ağustos’ta incelemeyi yeniden başlattı ve sonraki aşamalar için takvimi belirledi. Başlangıç aşamasında yapılan ret taleplerinin değerlendirilmesi ise ayrı bir karara bırakıldı.
Nihai Karar İçin Süreç 2027’ye Uzuyor
STB’nin belirlediği takvime göre tarafların yorum, protesto ve şart taleplerini 18 Kasım 2026’ya kadar sunması gerekiyor. Bu başvurulara verilecek yanıtlar için son tarih ise 16 Şubat 2027 olarak belirlendi.
| UP-NS Birleşme İncelemesinde Sonraki Aşamalar | Tarih |
|---|---|
| Katılım Niyeti Bildirimleri | 30 Eylül 2026 |
| Yorumlar, Protestolar Ve Şart Talepleri | 18 Kasım 2026 |
| ABD Adalet Bakanlığı Ve Ulaştırma Bakanlığı Ön Açıklamaları | 3 Aralık 2026 |
| Yorumlara Yanıtlar | 16 Şubat 2027 |
| Kamuoyu Dinlemesi | 29 Mart 2027 Sonrası |
| Son Özetler | 28 Mayıs 2027 |
| Kayıtların Kapanışı | 28 Mayıs 2027 Sonrası |
| STB Nihai Kararı | Kayıtların Kapanışından İtibaren 90 Gün İçinde |
Kurulun kamuoyu toplantısı için henüz kesin bir tarih belirlenmedi. Son özetlerin 28 Mayıs 2027’de sunulması planlanırken, kayıtların kapanış tarihi daha sonra netleştirilecek.
Union Pacific’in müşterilerine gönderdiği bilgilendirmeye göre STB’nin nihai kararı, kayıtların kapanmasından sonraki 90 gün içinde verilecek. Dolayısıyla birleşme incelemesinin 2027 yılına kadar devam etmesi ve nihai kararın dosyanın kapanış tarihine bağlı olarak verilmesi bekleniyor.
STB’nin 18 Eylül tarihli kararı, Union Pacific-Norfolk Southern işleminin onaylandığı veya reddedildiği anlamına gelmiyor. Karar yalnızca birleşmeye yönelik itirazların başlangıç aşamasında süreci sonlandırmak için yeterli görülmediğini ve incelemenin esaslar üzerinden devam edeceğini ortaya koyuyor.
