İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde yürütülen gıda güvenliği çalışmaları kapsamında İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı başladı. Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde düzenlenen çalıştayda, tarımsal üretimden tüketiciye ulaşan gıda zincirine, sağlıklı gıdaya erişimden atık yönetimine kadar pek çok başlık ele alınıyor. Çalışmalar sonucunda İzmir Gıda Sistemi Belgesi’ne son şeklinin verilmesi hedefleniyor.
Kamu, Akademi Ve Sektör Temsilcileri Bir Araya Geldi
Çalıştayın açılışına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, Genel Sekreter Yardımcısı Hakan Uzun, belediye bürokratları, kamu kurumu temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, kooperatifler ve sektör temsilcileri katıldı.
Başkan Tugay’ın öncülüğünde bir araya gelen Gastronomi ve Gıda Konseyi’nin beş ayrı toplantısında elde edilen çıktılar doğrultusunda hazırlanan çalıştay, Kent-Bölge Gıda Sistemi (City Region Food Systems – CRFS) yaklaşımını temel alıyor. Bu kapsamda İzmir’in mevcut gıda sistemine ilişkin analizler değerlendirilirken, kent ve kırsal alanlar arasındaki ilişkileri güçlendirecek politika önerileri, eylemler ve uygulama başlıkları üzerinde duruluyor.
Cemil Tugay: Gıda Sisteminde Planlama Eksikliği Var
Çalıştayın açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Karşıyaka Belediye Başkanlığı döneminde hazırlanan Kentsel Gıda Stratejisi Belgesi çalışmalarını İzmir genelinde daha kapsamlı biçimde uygulamak için yaklaşık iki buçuk yıldır çalıştıklarını belirtti.
İzmir’in tarımsal üretimde Türkiye’nin önde gelen şehirlerinden biri olduğuna dikkat çeken Tugay, kentin kooperatifleri, yenilikçi uygulamaları ve çevre duyarlılığıyla örnek bir konumda bulunduğunu söyledi.
Gıdanın yalnızca tarımsal üretim ve beslenmeyle sınırlı olmadığını vurgulayan Tugay, konunun ekolojik, ekonomik ve sosyal adalet boyutları bulunduğunu ifade etti. Gıda sisteminde planlama eksikliğine işaret eden Tugay, bazı bölgelerde insanların sağlıklı gıdaya erişimde ciddi eşitsizliklerle karşılaştığını belirtti.
Tugay, İzmir’in bölge bölge değerlendirilmesi, ihtiyaçların doğru belirlenmesi ve bu doğrultuda uygulanabilir bir strateji oluşturulması gerektiğini dile getirdi.
Üretim Kadar Dağıtım Ve Pazara Erişim De Önemli
İzmir’in tarımsal üretim kapasitesine rağmen başka şehirlerden de yaş sebze ve meyve tedarik etmesini değerlendiren Tugay, üretim ile tüketim arasındaki planlama ve koordinasyonun önemine dikkat çekti.
Başkan Tugay, 2024 yılında İzmir’de 479 bin ton patates üretildiğini, bunun 58 bin tonunun diğer illere gönderildiğini belirtti. Aynı dönemde başka illerden İzmir’e 41 bin ton patates geldiğini aktaran Tugay, bu tablonun üretim ve dağıtım süreçlerinin daha iyi planlanması gerektiğini gösterdiğini söyledi.
Üreticiden tüketiciye uzanan zincirin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Tugay, gıda kayıplarının azaltılması ve yerel üretimin kent içinde daha fazla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Yoksulluk Sağlıklı Gıdaya Erişimi Zorlaştırıyor
Gıda sisteminin sosyal adalet boyutuna değinen Tugay, yoksulluğun arttığı bölgelerde sağlıklı gıdaya ulaşmanın zorlaştığını ve vatandaşların gıda için daha fazla harcama yapmak zorunda kaldığını belirtti.
Üreticinin emeğinin karşılığını alabildiği, tüketicilerin ise sağlıklı, yeterli ve uygun fiyatlı gıdaya erişebildiği bir sistem oluşturulması gerektiğini kaydeden Tugay, gıda politikalarının ekonomik koşullar ve toplumsal eşitsizlikler dikkate alınarak hazırlanmasının önemini vurguladı.
Çocukların Beslenmesi Eğitim Ve Halk Sağlığıyla İlişkili
Çocukların yeterli ve nitelikli gıdaya erişiminin en önemli önceliklerden biri olduğunu belirten Tugay, yetersiz beslenmenin çocukların gelişimini, dikkatini ve öğrenme süreçlerini doğrudan etkilediğini söyledi.
Türkiye’de 0-14 yaş grubunda 19,5 milyon çocuk bulunduğunu hatırlatan Tugay, bu yaş grubunun beslenme konusunda özel olarak gözetilmesi gerektiğini ifade etti. Çocukların yeterli ve nitelikli gıdaya erişememesi durumunda eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanamayacağını belirten Tugay, beslenmenin eğitim hakkı ve halk sağlığının ayrılmaz bir parçası olduğunu dile getirdi.
Yetersiz beslenmenin çocukların zararlı kimyasallara karşı kırılganlığını da artırabileceğine dikkat çeken Tugay, gıda güvenliğinin yalnızca üretim ve tüketimle değil, çocuk sağlığının korunmasıyla da doğrudan ilişkili olduğunu kaydetti.
Çocuklar Ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi Başlatıldı
İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çocukların beslenmesini desteklemek ve gıda güvenliğini güçlendirmek amacıyla “Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi”nin başlatıldığını açıklayan Tugay, özel bir misyon grubunun oluşturulduğunu bildirdi.
Projenin belediyeye bağlı kreşler, yurtlar, yemekhaneler ve toplu beslenme hizmeti sunulan diğer alanlarda çalışmalar yürüttüğünü belirten Tugay, mutfaklarda kullanılan malzemelerden pişirme tekniklerine kadar tüm sürecin değerlendirildiğini söyledi.
Çocukların gıda yoluyla zararlı kimyasallara maruz kalmasını önlemek için bilimsel temelli uygulamalara odaklandıklarını ifade eden Tugay, Sağlık Dairesi Başkanlığı aracılığıyla halka yönelik rehber kitap ve kitapçıklar hazırlanacağını, aşırı işlenmiş gıdaların çocuk sağlığı üzerindeki etkileri konusunda da eğitimler düzenleneceğini aktardı.
İZMAR’dan Kent Bostanlarına Kadar Gıda Güvenliği Adımları
Gıda güvenliğinin yalnızca tarım ve üretim sektörünü ilgilendiren bir konu olmadığını belirten Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen çeşitli projelerin bütüncül gıda sistemi yaklaşımının parçaları olduğunu söyledi.
İZMAR tanzim satış mağazaları, Süt Kuzusu, Kent Lokantaları, Bokaşi Kompostu, Üretici Pazarları ve Kent Bostanları gibi uygulamaların bu yaklaşımı desteklediğini ifade eden Tugay, kırsal üretim, kent yaşamı, halk sağlığı, sosyal adalet, kültürel miras ve ekolojik dengeyi bir arada ele alan bir yol haritası oluşturduklarını kaydetti.
Tugay, İzmir’de üreticinin emeğini, doğal kaynakları ve tüm vatandaşların sağlıklı gıdaya erişim hakkını koruyan bir sistem için çalışmayı sürdüreceklerini belirtti.
Yaklaşık 100 Bin Veriyle İzmir’in Gıda Sistemi İncelendi
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Nehir Yüksel de çalıştayın hazırlık süreci hakkında bilgi verdi. Yüksel, İzmir’in gıda sisteminin üretimden tüketime, dağıtımdan atık yönetimine kadar bütüncül biçimde incelendiğini söyledi.
Çalışmalar kapsamında yaklaşık 100 bin veri kullanıldığını belirten Yüksel, Coğrafi Bilgi Sistemleri temelli haritalar oluşturulduğunu, analizler ve saha doğrulamalarının gerçekleştirildiğini aktardı.
Uluslararası deneyimlerden yararlanmak ve iş birliklerini geliştirmek amacıyla Şubat 2026’da Milano Gıda Paktı’na üye olduklarını hatırlatan Yüksel, Nisan 2026’da gerçekleştirilen Gıda ve Gastronomi Konseyi toplantısının ardından beş odak toplantısı düzenlendiğini ifade etti.
Bu toplantılarda İzmir’in mevcut gıda sistemi, altyapısı ve potansiyelinin değerlendirildiğini belirten Yüksel, çalıştayda tarımsal üretimden atık yönetimine kadar uzanan süreçlerin ve kırsal-kentsel bağlantıların birlikte ele alındığını söyledi.
Çalışmaların ortak hedefler, güçlü koordinasyon ve izlenebilir bir eylem planı çerçevesinde birleştirilmesinin amaçlandığını kaydeden Yüksel, İzmir Gıda Sistemi Belgesi’nin bu süreç sonunda tamamlanacağını ifade etti.
