Ortadoğu’daki çatışmaların ham petrolün yanı sıra benzin ve motorin arzını da baskılaması, küresel rafineri piyasasında kârlılık göstergelerini hızla yukarı çekiyor. Shell, 2026’nın üçüncü çeyreğinde gösterge rafineri marjının varil başına 42 dolara yükseldiğini açıkladı.
Şirketin rafineri marjı, ikinci çeyrekteki 24 dolarlık seviyeden üç ay içerisinde yaklaşık yüzde 75 arttı. Böylece gösterge marj Shell açısından rekor düzeye ulaştı. Petrol fiyatlarının 100 dolar civarında seyrettiği dönemde yaşanan bu yükseliş, enerji piyasasındaki arz sıkışıklığının yalnızca ham petrolde değil, işlenmiş yakıtlarda da yoğunlaştığına işaret ediyor.
Rafineri Marjı 24 Dolardan 42 Dolara Yükseldi
Rafineri marjı, ham petrolün işlenerek benzin, motorin ve diğer petrol ürünlerine dönüştürülmesi sırasında ortaya çıkan ekonomik farkı gösteren önemli göstergeler arasında bulunuyor. Nihai ürün fiyatlarının ham petrol maliyetlerinden daha hızlı yükseldiği dönemlerde marjların artması, rafinerilerin gelir potansiyelini güçlendiriyor.
Shell’in gösterge marjının ikinci çeyrekte 24 dolardan üçüncü çeyrekte 42 dolara çıkması, şirketin rafineri faaliyetleri açısından güçlü bir tablo ortaya koydu. Ancak 42 dolarlık değer henüz doğrudan şirketin net kârı anlamına gelmiyor. Shell’in üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını 29 Ekim’de açıklaması bekleniyor.
Buna karşın söz konusu marj, rafineri faaliyetlerinin üçüncü çeyrekteki performansına ilişkin önemli bir öncü gösterge olarak değerlendiriliyor.
Yakıt Arzındaki Sıkışıklık Marjları Destekledi
Küresel yakıt arzındaki daralmada Ortadoğu’daki üretim ve sevkiyat sorunlarının yanı sıra Rusya’daki rafineri altyapısında yaşanan kesintiler ve Çin’in yakıt ihracatına yönelik kısıtlamaları etkili oldu.
Özellikle motorin piyasasında arzın sıkılaşması, rafinerilerin ham petrolden elde ettikleri ürünlerden sağladıkları marjların yükselmesine neden oldu. Böylece rafine ürünlerdeki fiyat artışı, ham petrol fiyatlarındaki yükselişin üzerine çıktı.
Petrol 100 Doları Aşarken Yakıt Fiyatları Baskılandı
Brent petrolün yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıkması enerji maliyetlerini artırırken, rafineri marjlarındaki sert yükseliş yakıt fiyatları üzerindeki ikinci baskı unsurunu ortaya koydu.
Ham petrol, benzin ve motorin fiyatlarının temel maliyet kalemlerinden biri olsa da rafineri kapasitesi, ürün stokları ve bölgesel arz-talep dengesi de nihai fiyatların oluşumunda önemli rol oynuyor. Son dönemde rafine ürün sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar, bazı bölgelerde benzin ve motorin fiyatlarının ham petrolden daha hızlı yükselmesine yol açtı.
Türkiye’de de uluslararası rafine ürün fiyatları ve döviz kuru akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde önemli unsurlar arasında yer alıyor. Bu nedenle küresel rafineri marjlarının yüksek seyretmesi, ham petrol fiyatlarında olası bir gerilemenin benzin ve motorin fiyatlarına aynı hızda yansımamasına neden olabiliyor.
Shell Gaz Üretimi Beklentisini Yükseltti
Shell’in üçüncü çeyrek güncellemesinde rafineri marjının yanı sıra gaz üretimine ilişkin tahminlerde de artış görüldü. Şirket, entegre gaz üretimi beklentisini günlük 740 bin ila 780 bin varil petrol eşdeğerine yükseltti. Önceki tahmin ise 570 bin ila 630 bin varil petrol eşdeğeri seviyesindeydi.
Tahmindeki yükselişte Shell’in eylül ayında tamamladığı ARC Resources satın almasının etkisi bulunuyor. Şirket, Kanada merkezli enerji üreticisini yaklaşık 16,4 milyar dolarlık işlemle bünyesine katmıştı.
Shell’in üçüncü çeyrekte toplam upstream üretiminin günlük 1,74 milyon ila 1,84 milyon varil petrol eşdeğeri arasında gerçekleşmesini beklediği belirtildi. LNG üretiminin ise 7,2 milyon ila 7,6 milyon ton aralığında olması öngörülüyor.
Gözler 29 Ekim’de Açıklanacak Sonuçlarda
Shell’in üçüncü çeyrek güncellemesi, enerji şirketlerinin yüksek petrol fiyatlarının yanı sıra güçlü rafineri marjlarından da destek sağlayabileceğini ortaya koydu. Bu nedenle piyasaların odağında 29 Ekim’de açıklanması beklenen şirket bilançosu bulunuyor.
Öte yandan Shell’in tüm rafineri tesisleri aynı koşullarda faaliyet göstermiyor. Ren Nehri’ndeki düşük su seviyeleri Rheinland rafinerisinin operasyonlarını etkilerken, bazı tesislerdeki bakım ve lojistik sorunları da kapasite kullanımını sınırlandırıyor.
Buna rağmen varil başına 42 dolara ulaşan rafineri marjı, üçüncü çeyreğin Shell açısından öne çıkan göstergelerinden biri oldu. Ham petrol fiyatlarının yüksek seyrettiği bir dönemde rafine ürün arzının da sıkışması, küresel enerji piyasasında rafineri işletmecilerinin gelirlerini destekleyen önemli bir tablo oluşturdu.
