Kanada federal hükümeti, Vancouver Adası’ndaki Victoria-Langford demiryolu koridorunda yolcu hizmetinin yeniden başlatılmasına yönelik çalışmalar için 500 bin Kanada doları finansman sağlayacak. Başkent Bölge Müdürlüğü’nün 523 bin 100 Kanada dolarlık katkısı ve Britanya Kolumbiyası yönetiminin daha önce ayırdığı 300 bin Kanada dolarıyla birlikte, fizibilite ve teknik planlama çalışmalarına ayrılan toplam kaynak 1 milyon 323 bin 100 Kanada dolarına ulaşacak.
Çalışmalar Victoria West-Langford Hattına Odaklanacak
Federal hükümetin desteği, 16 Eylül’de Esquimalt’ta Kanada Konut ve Altyapı Bakanı ile Pasifik Ekonomik Kalkınma Kanada’dan (PacifiCan) sorumlu Devlet Sekreteri Stephanie McLean tarafından açıklandı.
Kaynak, kar amacı gütmeyen Island Corridor Foundation’a aktarılacak. Vakıf, Victoria West-Langford bölümünde fizibilite ve teknik incelemeler yürütecek. Çalışmalar kapsamında koridorun planlanması, hat boyunca arazi kullanımının değerlendirilmesi ve bölgedeki topluluklarla ortaklarla görüşmeler yapılması planlanıyor.
PacifiCan, araştırmaların Songhees ve Esquimalt İlk Ulusları açısından ortaya çıkabilecek ekonomik fırsatların belirlenmesine de katkı sağlayacağını belirtti.
Yerli Topluluklarla Ortak Çalışma
Island Corridor Foundation, Victoria-Langford hattının geleceğine ilişkin çalışmalarını Lekwungen Ulusları tarafından yürütülen Uzlaşma Koridoru Girişimi ile birlikte sürdürüyor. Girişimde Songhees ve Esquimalt Uluslarının yanı sıra bölgedeki yerel yönetimler de yer alıyor.
Vakıf Eş Başkanı Barb Desjardins, projenin bölgesel ulaşım ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra Yerli Halklara yönelik geçmişte yaşanan zararların giderilmesi ve bölgedeki topluluklar için ekonomik fırsatlar oluşturulması açısından da önem taşıdığını ifade etti.
Fizibilite İçin Üç Farklı Finansman Kaynağı
Victoria-Langford hattındaki fizibilite çalışmalarının finansmanı yalnızca federal hükümetten sağlanmayacak. Başkent Bölge Müdürlüğü aynı çalışma için 523 bin 100 Kanada doları katkı sunarken, Britanya Kolumbiyası Ulaştırma ve Transit Bakanı Mike Farnworth da eyaletin 2023 yılında yerli topluluklar ve bölgesel yönetimlerle planlama ve istişare çalışmaları için ayırdığı 18 milyon Kanada dolarlık bütçeden 300 bin Kanada dolarının bu teknik çalışmaya ayrıldığını açıkladı.
Federal kaynak ise 2025 bütçesinde duyurulan 1 milyar Kanada dolarlık Toplulukları Güçlendirme Fonu kapsamındaki Yerel Etki Akışı üzerinden sağlanıyor. PacifiCan, söz konusu program kapsamında 2026-27 mali yılından itibaren dört yıl içerisinde Britanya Kolumbiyası topluluklarına 136,3 milyon Kanada doları yatırım yapmayı planlıyor.
Yolcu Trenleri 2011’den Bu Yana Çalışmıyor
Eski adı E&N hattı olan Ada Demiryolu Koridoru, Victoria ile Courtenay arasında yaklaşık 289 kilometrelik bir güzergâha sahip. Koridorun Parksville’den Port Alberni’ye uzanan bir kolu bulunurken, Nanaimo sahil hattına da bağlantı sağlıyor.
Hattın mülkiyeti Island Corridor Foundation’a ait. İşletme sözleşmesi ise Vancouver Island South Railway şirketi tarafından yürütülüyor.
Ray ve köprülerin durumuyla ilgili güvenlik sorunları nedeniyle yolcu trenleri 2011 yılında seferlerini durdurdu. Kanada Ulaştırma Bakanlığı’nın 2023 yılı verilerine göre koridorun yalnızca yaklaşık 16 kilometrelik bölümü Nanaimo’daki bir mavna rampasına orman ürünlerinin taşınmasında kullanılıyor.
Ottawa daha önce de hattın yeniden işletmeye alınmasına yönelik çalışmalara finansman sağlamıştı. Nisan 2012’de federal hükümet, eyaletin 7,5 milyon Kanada dolarlık taahhüdüne eşdeğer bir katkı açıklamıştı. Ancak yolcu demiryolu hizmeti yeniden başlatılamadı.
2020 Tahmininde Victoria-Langford İçin 7,2 Milyon Dolar
Britanya Kolumbiyası yönetiminin Mart 2020’de hazırladığı Ada Demiryolu Koridoru Durum Değerlendirmesi, hattın yeniden kullanılabilir hale getirilmesine yönelik maliyetleri de ortaya koymuştu.
2020 yılı fiyatlarıyla yapılan tahminde Victoria-Langford bölümünün 2. sınıf demiryolu standardına yükseltilmesi için 7,2 milyon Kanada doları öngörülüyordu. Langford-Duncan bölümü için 24,2 milyon, Duncan-Nanaimo için 31,1 milyon, Nanaimo-Parksville için 16,6 milyon, Parksville-Courtenay için 34,7 milyon ve Parksville-Port Alberni için 49,5 milyon Kanada doları tahmin edilmişti.
Tüm koridorun ilgili bölümleri için yapılan toplam 2. sınıf iyileştirme tahmini 165,7 milyon Kanada doları seviyesindeydi.
Banliyö Treni İçin 230 Milyon Dolarlık Eski Hesap
2020 tarihli çalışmada Victoria-Langford arasında banliyö treni işletilmesi için de ayrı bir maliyet hesabı yapılmıştı. Buna göre hattın 2. sınıf seviyesine çıkarılması için 7,2 milyon Kanada doları, 3. sınıf seviyesine yükseltilmesi için ilave 6,2 milyon Kanada doları ve sık banliyö seferleri ile gerekli balast çalışmalarına 216,6 milyon Kanada doları ayrılması öngörülüyordu.
Bu kalemlerin toplamı, 2020 fiyatlarıyla yaklaşık 230 milyon Kanada dolarına ulaşıyordu. Hesaplamada raylar, istasyonlar, arazi, bakım tesisi, sinyalizasyon ve trenler dikkate alınırken, demiryolu araçlarının maliyeti 38,4 milyon Kanada doları olarak belirtilmişti.
Banliyö hizmeti aşamasındaki 216,6 milyon Kanada dolarlık tahminin en büyük kalemlerini 75,5 milyon Kanada dolarıyla bakım tesisi ve 44,2 milyon Kanada dolarıyla gayrimenkul edinimi oluşturuyordu. Altı yeni istasyon için 27,2 milyon, sinyalizasyon yükseltmeleri için ise 26 milyon Kanada doları öngörülmüştü.
Yeni Çalışma Gelecekteki Yolcu Demiryoluna Yön Verecek
2020 yılında yapılan maliyet hesabı, mevcut hattın banliyö hizmetine uygun hale getirilmesini temel alıyordu. Bunun yanında Island Corridor Foundation’ın 2022 tarihli iş planında, koridorun tamamının banliyö, yük ve turizm taşımacılığında kullanılabilecek şekilde yeniden düzenlenmesinin maliyeti 431 milyon Kanada doları olarak hesaplanmıştı.
Yeni federal destek kapsamında yürütülecek çalışmaların ise önceki maliyet tahminlerinden bağımsız olarak Victoria West-Langford bölümünün mevcut durumunu, arazi kullanımını, teknik ihtiyaçlarını ve bölgesel ulaşım potansiyelini değerlendirmesi bekleniyor.
PacifiCan, çalışmanın Başkent Bölgesi’nde gelecekte yolcu demiryolu hizmetine ilişkin alınacak kararlara temel oluşturacağını belirtti. Ancak projenin tamamlanması için kesin bir tarih açıklanmadığı gibi, hattın yeniden inşası veya yolcu trenlerinin işletilmesi için şu aşamada ayrı bir finansman miktarı da duyurulmadı.
