Reklam Kurulu’ndan Aldatıcı Reklamlara Cezalar
Reklam Kurulu, 2023 yılı itibarıyla yılın ilk 9 ayında aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalar nedeniyle firmalara toplamda 187 milyon 456 bin 473 liralık idari para cezası uygulama kararı aldı. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Kurulun eylül ayındaki toplantısında, tüketicileri yanıltan çeşitli reklam ve ticari uygulamalara yönelik önemli kararların alındığı belirtildi. Bu toplantıda, dünya genelinde “karanlık ticari tasarımlar” olarak bilinen ve tüketicileri yanıltan uygulamaların da kapsamlı bir şekilde ele alındığı ifade edildi.
Toplantıda, incelenen 144 dosyadan 118’inin mevzuata aykırı bulunduğu ve bu nedenle toplam 22 milyon 414 bin 861 lira idari para cezası ile durdurma cezasının uygulanmasına karar verildiği bilgisi verildi. Açıklamada, karanlık ticari tasarımların genellikle çevrim içi kullanıcı arayüzlerinde bulunan ve tüketicileri genellikle çıkarlarına uygun olmayan seçimler yapmaya yönlendiren, yanıltan, zorlayan veya manipüle eden uygulamalar olarak tanımlandığı vurgulandı.
“Tüketicileri Manipüle Eden Unsurlar Değerlendirildi”
Bakanlığın da aralarında bulunduğu, dünya genelinde 27 tüketiciyi koruyucu otoritenin katılımıyla gerçekleştirilen Uluslararası Tüketiciyi Koruma ve Uygulama Ağı (ICPEN) tarafından 29 Ocak-2 Şubat 2024 tarihleri arasında yapılacak tarama sonucunda resen incelemelerin başlatıldığı ifade edilmiştir. Bu toplantıda özellikle abonelik hizmetlerine yönelik uygulamalar hakkında önemli kararlar alındığı belirtildi.
Açıklamada, tüketicilere önceden seçili olarak sunulan bazı abonelik paketleri ya da bunlara bağlı ek hizmetlerin, güncellenen üyelik sözleşmelerinde “kabul etme” seçeneğinin “reddetme” seçeneğine göre daha fazla vurgulanması gibi manipülatif unsurların değerlendirildiği belirtildi. Ayrıca, tüketicilerin istedikleri abonelik paketini yükseltmeden satın alma işlemini tamamlamalarını zorlaştıran arayüz tasarımlarının kullanımı gibi uygulamaların da ele alındığı ifade edildi.
Toplantıda, şeffaf kriterler ve sayısal veriler belirtilmeden belirli abonelik paketlerinin popüler olduğu yönünde yapılan vurgular ve ücretsiz deneme fırsatlarının sunulması için tüketicilerden ödeme yöntemi bilgilerinin zorunlu olarak istenmesi gibi uygulamaların, tüketici iradesini olumsuz yönde etkileyen yanıltıcı ticari yöntemler olduğu belirtildi. Bu tür uygulamalarda bulunan firmalara idari yaptırımlar uygulanmasına karar verildi.
‘1173 Dosya Hakkında…’
Reklam Kurulu’nun, tüketicilerin farklı sektörlerde dijital mecralarda karşılaştığı aldatıcı ticari tasarımlara yönelik incelemelerinin devam ettiği kaydedildi. Açıklamada, “Reklam Kurulu, yılın 9 ayında toplam 1340 dosya hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulundu. Aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama tespit edilen 1173 dosya hakkında durdurma cezasının yanı sıra toplam 187 milyon 456 bin 473 lira idari para cezası uygulandı.” denildi.
