TÜİK’in Hayat Tabloları Açıklandı
TÜİK, 2021-2023 yılları arasındaki hayat tabloları verilerini kamuoyuyla paylaştı. Bu verilere göre, yeni doğmuş bir bireyin mevcut ölümlülük risklerine maruz kalması durumunda ortalama ne kadar yıl yaşayacağı, doğuşta beklenen yaşam süresi olarak tanımlanıyor. Türkiye’de 2020-2022 döneminde bu süre 77,5 yıl iken, 2021-2023 döneminde 77,3 yıla düşmüştür.
Erkekler için, 2020-2022 döneminde doğuşta beklenen yaşam süresi 74,8 yıl olarak belirlenirken, 2021-2023 döneminde bu süre 74,7 yıla gerilemiştir. Kadınlarda ise bu süre 80,3 yıldan 80 yıla inmiştir. Böylece erkekler ve kadınlar arasındaki doğuşta beklenen yaşam süresi farkı 5,3 yıl olarak hesaplanmıştır.
Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki bireylerin ortalama kalan yaşam süresi 63,5 yıl olarak belirlenmiştir. Bu süre erkekler için 60,9 yıl, kadınlar için ise 66,1 yıl olarak tespit edilmiştir. 30 yaşındaki bir bireyin kalan yaşam süresi ise ortalama 49,1 yıl; bu süre erkekler için 46,6 yıl, kadınlar içinse 51,5 yıl olarak hesaplanmıştır. Türkiye genelinde, 50 yaşında olan bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 30,1 yıl olurken, erkekler için bu süre 27,8 yıl, kadınlar için ise 32,3 yıl olarak belirlenmiştir. 2021-2023 dönemi hayat tablolarına göre, 65 yaşındaki bir bireyin kalan yaşam süresi ortalama 17,4 yıl olarak tespit edilmiştir; erkekler için bu süre 15,7 yıl, kadınlar içinse 19 yıl olarak hesaplanmıştır.
Yaşam Süresi En Yüksek İl: Tunceli
Doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu il Tunceli olup, bu süre 80,8 yıl olarak kaydedilmiştir. Tunceli’yi 79,7 yıl ile Şırnak ve Mardin takip etmektedir. Beklenen yaşam süresinin en düşük olduğu il ise 76,1 yıl ile Kilis’tir. Kilis’i 76,2 yıl ile Gaziantep ve 76,8 yıl ile Adana izlemektedir.
Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu il yine Tunceli, 78,1 yıl ile dikkat çekmektedir. Tunceli’yi 77,1 yıl ile Mardin ve 77 yıl ile Bingöl takip ederken, erkeklerde beklenen yaşam süresinin en düşük olduğu il 73,2 yıl ile Kilis’tir. Kilis’i 73,6 yıl ile Gaziantep ve 74 yıl ile Kırklareli, Edirne ve Adana izlemektedir.
Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu il ise 83,6 yıl ile Tunceli’dir. Tunceli’yi 83,3 yıl ile Şırnak ve 82,5 yıl ile Muğla takip etmektedir. Kadınlarda beklenen yaşam süresinin en düşük olduğu il 78,7 yıl ile Gaziantep’tir; Gaziantep’i 79,1 yıl ile Kilis ve 79,2 yıl ile Kütahya ve Hatay izlemektedir.
Türkiye’nin en fazla nüfusa sahip olan İstanbul, doğuşta beklenen yaşam süresinde 78,6 yıl ile Türkiye ortalamasının üzerinde yer almaktadır. Bu değer erkeklerde 75,8 yıl, kadınlarda ise 81,3 yıl olarak tespit edilmiştir. Doğuşta beklenen yaşam süresinde Ankara da 79,2 yıl ile Türkiye ortalamasının üzerinde bulunmakta; bu değer erkeklerde 76,5 yıl, kadınlarda ise 81,8 yıl olarak kaydedilmiştir.
Eğitim Düzeyi Yükseldikçe Yaşam Süresi Uzadı
Hayat tabloları aracılığıyla elde edilen doğuşta beklenen yaşam süresi bilgisine ek olarak, ilk kez eğitim durumuna göre beklenen yaşam süresi bilgisi de hesaplanmıştır. Türkiye’de eğitim düzeyine göre beklenen yaşam süresi incelendiğinde, eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin de uzadığı gözlemlenmiştir. Her yaştaki beklenen yaşam süresi, düşük eğitim düzeyine sahip bireyler arasında daha az olurken; artan eğitim düzeyi ile birlikte beklenen yaşam süresinin de arttığı tespit edilmiştir.
Cinsiyet ayrımında, eğitim düzeyine göre beklenen yaşam süresine bakıldığında, hem erkek hem de kadınlarda eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin de arttığı gözlemlenmiştir. Ortaöğretim altı eğitim seviyesi ile yükseköğretim eğitim seviyesine sahip 30 yaşındaki bireylerin beklenen yaşam süreleri arasındaki farkın yaklaşık 5 yıl civarında olduğu belirlenmiştir.
