ABD’nin, savaştan zarar gören Gazze’ye insani yardım ulaştırmak amacıyla büyük umutlarla kurduğu yüzen iskele sistemi (Joint Logistics Over-the-Shore – JLOTS), kısa bir süre operasyonel kaldıktan sonra tam bir başarısızlıkla sonuçlanarak kapatıldı. Mart 2024’te dönemin Başkanı Joe Biden tarafından duyurulan bu iddialı proje, ekipman arızaları ve elverişsiz deniz koşulları nedeniyle Temmuz 2024’te, sadece 20 gün aktif kaldıktan sonra sessiz sedasız sonlandırıldı.
Çevresel Faktörler ve Ekipman Uyumsuzluğu Başarısızlığın Temel Nedenleri
ABD Savunma Bakanlığı’nın bağımsız gözlemcisinin yayınladığı yeni bir rapor, askeri birliklerin Gazze’ye yüzen iskeleyi inşa etmek için ne kadar hazırlıksız olduğunu çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Defense News’in haberine göre, ABD Ordusu, JLOTS’un başarısını doğrudan etkilemesi muhtemel olan plaj koşulları ve deniz durumları gibi kritik çevresel faktörleri belirlemede ve öngörmede ciddi bir başarısızlık gösterdi.
Raporda dikkat çeken bir diğer önemli nokta ise, ABD Donanması ve Kara Kuvvetleri’ne ait ekipmanların birlikte sorunsuz bir şekilde çalışamaması oldu. İki farklı birliğin ekipmanları bir araya geldiğinde hasara yol açtığı belirtilirken, bu durum operasyonel verimliliği önemli ölçüde düşürdü. Ayrıca, personelin gerekli eğitim ve kaynaklara yeterince sahip olmaması da operasyonun başarısızlıkla sonuçlanmasında kritik bir rol oynadı.
Müfettişlik Ofisi’nden Kritik Öneriler
ABD Savunma Bakanlığı Müfettişlik Ofisi’nin hazırladığı kapsamlı rapor, JLOTS projesinin başarısızlığını derinlemesine analiz ediyor ve gelecekte benzer hataların tekrarlanmaması için önemli öneriler sunuyor. Raporda, JLOTS’a odaklanacak yeni bir çalışma grubunun oluşturulması gerektiği vurgulanırken, ABD Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay’a sunulan raporda JLOTS’un yeteneklerindeki boşlukların acilen belirlenmesi gerektiğinin altı çiziliyor. Özellikle, misyonu koordine eden ABD Ulaştırma Komutanlığı aracılığıyla farklı askeri hizmetler arasındaki iletişimin ve koordinasyonun iyileştirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Operasyon Tamamen Başarısız Olmadı: Ulaştırılan Yardım Miktarı Dikkat Çekici
Defense News’e göre “Neptune Solace Operasyonu” adı altında hayata geçirilen JLOTS iskelesi, tüm eksikliklerine rağmen tam anlamıyla bir fiyasko olarak nitelendirilemez. Operasyonel kaldığı kısa süre zarfında Gazze’ye yaklaşık 19,4 milyon pound (yaklaşık 8,8 milyon kilogram) gıda yardımı ulaştırmayı başardı. Bu miktarın, yarım milyon Filistinli sivilin bir ay boyunca beslenmesine yetecek düzeyde olduğu ifade ediliyor. Bu veri, projenin insani yardım potansiyelini göstermesi açısından önemli bir nokta olarak değerlendirilebilir.
Tatbikatlar Yetersiz Kaldı: Hazırlık Seviyesi Düşüktü
ABD Savunma Bakanlığı’nın Gazze operasyonundan önce 11 farklı JLOTS tatbikatı gerçekleştirmesine rağmen, 84 sayfalık raporda hem Kara Kuvvetleri hem de Deniz Kuvvetleri’nin JLOTS paketlerinin hazırlığı için belirlenen hizmet standartlarını ve ekipman göreve uygunluk oranlarını karşılayamadığı belirtiliyor. Gerçek hazırlık oranları ve birim personel eksiklikleri raporda sansürlenmiş olsa da, kaynak eksikliğinin operasyonun başarısı üzerindeki olumsuz etkileri açıkça vurgulanıyor.
Ekipmanlarda Ciddi Hasarlar Meydana Geldi
Raporda hem Kara Kuvvetleri hem de Donanma yetkililerinin geçmişte iskele donanımındaki kronik sorunlardan bahsettiği aktarılıyor. Gazze’deki operasyon sırasında rampaların eğildiği ve botların rıhtımlarda “bir sürü delik” açtığı gibi ciddi ekipman arızaları yaşandığı ifade ediliyor. Raporda yer alan çarpıcı bir görüntüde ise, tabanında derin oyuklar bulunan ve yan tarafına sprey boyayla “tamamen kayıp” ifadesinin yazıldığı bir yapı da dikkat çekiyor.
Ordunun hasar değerlendirmesi raporda sansürlenmiş olsa da, Donanma’nın 27 bot ve çeşitli ekipmanlarda yaklaşık 31 milyon Dolarlık bir hasar bildirdiği belirtiliyor. Ayrıca, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), “Neptune Solace” operasyonu sırasında 62 ABD personelinin yaralandığını açıkladı. Bu rakamlar, operasyonun sadece maddi kayıplara yol açmakla kalmayıp, personel güvenliğini de ciddi şekilde riske attığını gösteriyor.
Yetersiz Planlama ve Bölgesel Bilgi Eksikliği Başarısızlığı Perçinledi
Sonuç olarak, JLOTS projesinin başarısızlığında yetersiz eğitim ve donanımın yanı sıra, planlama aşamasındaki ciddi eksikliklerin de büyük rol oynadığı tespit edildi. İskele için net deniz durumu sınırları belirlenmesine rağmen, kuvvetlerdeki ve Coğrafi Muharebe Komutanlıklarındaki planlamacılar, plaj koşulları, ortalama deniz durumları ve JLOTS operasyonunu başarıyla yürütme yeteneğini etkilemesi muhtemel diğer göreve özgü gereklilikleri tam olarak belirlemedi veya dikkate almadı. Ek olarak raporda, görevlendirilen askerlerin Gazze bölgesine özgü coğrafi ve çevresel bilgi eksikliği yaşadığı da belirtiliyor. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, ABD’nin Gazze’ye insani yardım ulaştırma amacıyla kurduğu yüzen iskele sistemi, iyi niyetli bir çaba olmasına rağmen, kötü planlama, yetersiz hazırlık ve ekipman uyumsuzluğu gibi nedenlerle tam bir fiyaskoyla sonuçlandı.
