İstanbul’da film ve dizi yapımlarının planlı ve düzenli hale gelmesini hedefleyen yeni uygulama, kararlar alınarak hayata geçirildi. Bu düzenleme ile şehrin tarihi ve doğal dokusuna zarar vermeden, çekimlerin düzgün ve kontrollü bir şekilde yürütülmesi amaçlanmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü ile İstanbul Valiliği’nin ortaklığıyla hazırlanan kurallar, sektör temsilcilerinin ve kamu kurumlarının görüşleri doğrultusunda şekillendirildi.
Amacımız, rastgele ve plansız çekim faaliyetlerini engelleyerek, şehir yaşamını olumsuz şekilde etkileyen durumların önüne geçmektir. Ayrıca, İstanbul’un açık hava platoları ve lokasyonlarının dünya çapında önemli bir merkez olma özelliği göz önüne alınarak, operasyonel süreçleri daha etkin hâle getirmek ve çevresel etkileri minimize etmek hedeflenmiştir.
Çekim Planlamasında Belirlenen Yeni Kurallar
Şehirde yapılacak film ve dizi çekimleri için belirlenen yeni kurallarda, çekim bölgeleri ve çalışma saatleri detaylı biçimde düzenlenmiştir. Şehirde üç ana bölge belirlenmiş ve bu alanlarda yapılacak çalışmalar araç sayısı ve zaman dilimleriyle sınırlandırılmıştır. Birinci bölgedeki çekimler için en fazla yedi büyük araç kullanılabilirken, çalışma saatleri mevsime göre kısmen uzatılabilmektedir; kış aylarında gece 00.00’a kadar, yaz aylarında ise 01.00’e kadar çalışma izni verilmektedir. İkinci bölgede ise araç sınırı on birle sınırlandırılmış olup, çalışma saatleri ilk bölge ile aynıdır. Üçüncü bölgede ise araç sınırlaması bulunmayıp, esnek zaman dilimleriyle çalışma gerçekleştirilebilir.
Özellikle gece çekimlerine olanak sağlamak amacıyla, 23.00–06.00 saatlerini kapsayan özel bölgeler belirlenmiş ve burada gerçekleştirilecek çekimler bu saatler arasında yapılabilmektedir. Ayrıca, farklı setlerin en az bir kilometre mesafe ile ayrılması zorunlu tutulmuştur ki, setlerin birbirine karışması veya şehir trafiğine olumsuz etkisi azaltılsın.
Başvuru ve İzin Süreçlerinde Getirilen Yenilikler
Çekimlerin planlanması ve izin alınması süreçlerinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Kamuya açık alanlarda yapılacak çekimler, çekim tarihinden en az yedi gün önce ilgili mülki idareye bildirilerek izin alınmalıdır. Trafik ve yol kapama gerektiren çalışmalar için ise, bu bildirim kaymakamlık ve belediyeye en geç aynı süre içinde yapılmak zorundadır. Bu düzenlemeyle hem zamandan tasarruf sağlanmakta hem de planlama süreçleri hızlandırılmaktadır.
Desteklenen projelerde, toplam araç sayısı üç veya daha az olan yapımların ödemeleri toplam ücretin sadece dörtte biri kadar olabilecektir. Ayrıca, taşıma ekipmanları veya kamu alanını kullanmayan çalışmalar ise ücret ödemeden gerçekleştirilebilir. Çevreye ve kente zarar vermemek adına, çekim öncesinde 24 saat içinde çevre sakinleri bilgilendirilerek, tek kullanımlık plastik kullanımı engellenerek atık yönetimine uyulacaktır. Özellikle tarihi sit alanları ve kentsel dokunun korunması ön planda tutulacaktır.
İdari ve Denetim Mekanizmaları
Çekim faaliyetlerinin denetimi ve koordinasyonu için her ilçede ‘İlçe Çekim Koordinasyon Birimleri’ kurulacak ve başkanlıklar, Kaymakamlık tarafından yönetilecektir. Bu birimler, büyükşehir ve ilçe belediyeleri ile diğer ilgili kurumların temsilcilerinden oluşan en az üç kişilik ekiplerdir. Ayrıca, film ve dizi sektöründeki gelişmeleri ve düzenlemeleri takip etmek adına, resmi kurumların internet sitelerinde detaylı bilgi ve şartlar paylaşılacaktır.
Bu yeni uygulamalar, İstanbul’da gerçekleştirilen hem yerli hem de yabancı yapımların daha uyumlu, ekonomik ve ekolojik açıdan sürdürülebilir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır. Böylece, şehir yaşamı ve kültürel miras korunurken, sektörün gelişimi desteklenmiş olacaktır.
