Stuttgart 21 denetim bulguları, Deutsche Bahn’ı bir kez daha yeniden yapılanma sürecine soktu; proje artık daha önce belirlenen 2026 açılış hedefine ulaşamıyor ve 2027 ile 2033 yılları arasında aşamalı olarak hizmete girecek. Yaşanan bu durum hem şirketi hem de kamuoyunu derinden sarstı.
Denetim Bulguları Planlama Zayıflıklarını Ortaya Çıkardı
Revize edilen zaman çizelgesi, Alman demiryolu grubu yönetim kurulu başkanı ve Deutsche Bahn AG CEO’su Evelyn Palla’nın emriyle yapılan bir iç incelemenin ardından geldi. Denetim, Stuttgart’ın ana istasyonunu metro istasyonuna dönüştürme projesi olan Stuttgart 21’i inceledi ve planlama, koordinasyon ve risk yönetiminde “ciddi eksiklikler” buldu.
DB, daha önce öngörülen 2026 sonu devreye alma tarihinin, artık tespit edilen riskler karşısında geçerliliğini yitirdiğini belirtti. Bu nedenle şirket, Aralık 2027 ile Aralık 2033 arasında aşamalı bir açılış programı belirledi. Projenin tahmini maliyeti de 14,5 milyar Euro’ya yükseldi.
Evelyn Palla, bulguların hem şirketi hem de kamuoyunu derinden etkilediğini söyledi. İç incelemenin sonuçlarının kendisini derinden sarstığını belirten Palla, bu durumun Stuttgart halkını ve her gün ellerinden gelenin en iyisini yapan tüm demiryolu çalışanlarını da üzdüğünü ifade etti.
İç inceleme, iş süreçlerinde ve kontrol sistemlerinde önemli zayıflıklar tespit etti. Ayrıca, önemli arayüzlerde zayıf koordinasyona ve proaktif proje yönetiminde eksikliklere işaret etti. Deutsche Bahn, daha önceki süreç yönetimi yaklaşımının bu ölçekte ve karmaşıklıkta bir projeyi kontrol etmek için yeterli olmadığını kabul etti. Şirket, bulguların organizasyonda, personel konularında ve projenin yönetilme biçiminde “ciddi sonuçlara” yol açacağını belirtti.
Son aylarda, Stuttgart 21’den sorumlu şirket olan DB Projekt Stuttgart-Ulm GmbH’nin yeni yönetimi, yeni bir devreye alma planı üzerinde çalıştı. Zaman çizelgesi, Stuttgart 21, Digitaler Knoten Stuttgart, Gäubahn’ın modernizasyonu ve tarihi Bonatzbau binasının yenilenmesi arasındaki bağlantıları dikkate alıyor. DB, proje yapısının artık devreye alma etrafında yeniden düzenleneceğini belirtti. Risk yönetimi de gözden geçirilecek, daha net çözüm yolları ve daha sıkı kontrol mekanizmaları getirilecek.
Beş Aşamalı Uygulama Süreci İki Bin Otuz Üçe Kadar Sürecek
Yeni program, Stuttgart 21’in devreye alınmasını beş ana aşamaya ayırıyor. Sıralama, yolcu erişimindeki değişikliklerle başlıyor ve ardından istasyon, S-Bahn ve tünelin devreye alınmasıyla devam ediyor.
İlk aşama Aralık 2027’de planlanıyor. Bu noktada, yolcuların Bonatzbau içinden ve gelecekteki metro istasyonunun çatısı üzerinden daha kısa yürüme yollarına sahip olmaları bekleniyor. 2028’de Bonatzbau içindeki perakende ve hizmet alanlarının açılması, istasyon çevresinin ise kademeli olarak modernize edilmesi planlanıyor.
Havalimanı tren istasyonunun Aralık 2030’da faaliyete geçmesi planlanıyor. İlk etapta, Reutlingen, Tübingen ve Ulm’e giden ve gelen bölgesel trenler tarafından kullanılacak. Ana istasyona doğrudan bağlantı ise ancak yeni merkez istasyonun açılacağı 2031 yılında planlanıyor.
Deutsche Bahn, Aralık 2031’de yeni Stuttgart merkez istasyonunu hizmete açmayı planlıyor. Uzun mesafeli seferler ve çoğu bölgesel tren daha sonra yeraltı merkezini kullanacak. Bad Cannstatt’a gidiş-dönüş seferleri başlangıçta yeni istasyonun dışında kalacak ve ancak 2032’den itibaren istasyona girebilecek. 2032 yılının ortalarına kadar bu trenler mevcut terminali kullanmaya devam edecek.
Stuttgart S-Bahn’ın dijitalleştirilmiş ve genişletilmiş merkezi bölümünün hizmete girmesi planlanan bir diğer aşama ise Temmuz 2032’dir. Bu bölüm, Mittnachtstraße/Rosenstein istasyonunu da içermektedir. DB, programın bu bölümünün banliyö tren seferlerinin güvenilirliğini artıracağını belirtti.
Son büyük aşama Aralık 2033’te planlanıyor. O zamana kadar Pfaffensteig tünelinin açılması bekleniyor. Tünel, Gäubahn’ı havaalanı üzerinden Stuttgart 21 altyapısına bağlayacak ve Stuttgart ile Zürih arasındaki yolculuk sürelerini yaklaşık 15 dakika kısaltması bekleniyor.
Ek Maliyetlerin Üç Milyar Euro Olacağı Tahmin Ediliyor
Revize edilen zaman çizelgesinin önemli bir mali etkisi de var. Deutsche Bahn, Stuttgart 21’in toplam tahmini maliyetini 14,5 milyar avroya çıkararak yaklaşık 3 milyar avroluk ek maliyet bekliyor. Şirkete göre, artışın büyük kısmı sistemin hizmete girmesinden önce yapılması gereken işlerle ilgili.
DB, yeni programın birkaç nedenini sıraladı. Bunlar arasında demiryolu merkezinin dijitalleştirilmesinin beklenenden daha karmaşık olması, yeterince olgunlaşmamış planlama süreçleri, 2013 yılında tasarlanan ve artık güncel gereksinimleri karşılamayan teknik bina ve elektrik tedarik kurallarındaki değişikliklere geç tepki verilmesi ve bunun sonucunda tamamen yeniden tasarım gerekliliği yer alıyor.
Deutsche Bahn Yeni Planın Gerçekçiliğe Dayandığını Söylüyor
Palla, zaman çizelgesini yeniden düzenleme kararının Deutsche Bahn için “son derece zor” olduğunu söyledi. Ayrıca grubun daha önceki teslim tarihlerindeki beklentileri karşılamayı başaramadığını da açıkça kabul etti.
“S21’deki yeni yönetim, gerçekçi olmayan varsayımları terk eden bir plan hazırladı. Riskler kapsamlı bir şekilde analiz edildi ve yeniden değerlendirildi. Projeye dürüstlük ve gerçekçilik dahil edildi. Ancak bu şekilde kaybettiğimiz güveni yeniden kazanabiliriz.”
DB, Stuttgart 21’in temel amacının değişmediğini belirtti. Projenin amacı, Stuttgart demiryolu merkezinin verimliliğini artırmak, daha iyi yolcu bağlantıları oluşturmak ve Baden-Württemberg’deki demiryolu taşımacılığını güçlendirmektir.
Stuttgart 21 projesi 2001 yılında onaylandı. O dönemde açılışın 2019 yılında yapılması planlanıyordu ve tahmini bütçe yaklaşık 4,5 milyar Euro idi. O zamandan beri maliyet defalarca arttı ve proje, Almanya’da büyük ölçekli kamu işleri projelerinde yaşanan gecikmelerin ve maliyet aşımlarının en belirgin örneklerinden biri haline geldi.
Stuttgart’ın merkez tren istasyonunun yeraltı geçiş istasyonuna dönüştürülmesinin yanı sıra, proje demiryolu merkezinin dijitalleştirilmesini, bölgesel trafik düzenlerinde değişiklikleri ve şehirde kentsel gelişim için geniş arazilerin serbest bırakılmasını da içeriyor.
Stuttgart 21, yeni Wendlingen-Ulm hattını da içeren daha geniş Stuttgart-Ulm demiryolu projesinin bir parçasıdır. Stuttgart Belediyesi, S21’i 19. yüzyıldan beri Baden-Württemberg’deki en büyük toplu demiryolu ulaşımı genişleme konsepti ve Avrupa’nın en kapsamlı demiryolu projelerinden biri olarak tanımlıyor.
Kapsamı, Stuttgart demiryolu merkezinin yeniden düzenlenmesini, yaklaşık 60 km yeni demiryolu hattını, üç yeni yolcu istasyonunu ve Untertürkheim’da yeni bir yükleme istasyonunu içeriyor. Proje ayrıca, Stuttgart’ın son istasyonunu, ana istasyon raylarının yaklaşık 11 metre yer altından geçtiği, mevcut istasyon binası, salonu ve kulesinin ise korunduğu bir geçiş istasyonuna dönüştürmeyi amaçlıyor.
Deutsche Bahn, son takvimle Stuttgart 21’i yıllardır tutturulamayan hedeflerden aşamalı bir devreye alma planına geçirmeye çalışıyor. Ancak ek maliyet ve tamamlanma tarihinin 2033’e uzaması, projenin karşı karşıya olduğu sorunların boyutunu ortaya koyuyor.
