İstanbul’da birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar kapsamında koruyucu sağlık hizmetleri, kanser taramaları ve çocukluk dönemi kontrolleri yaygınlaştırılıyor. 1 Ocak-31 Temmuz döneminde kent genelinde yaklaşık 460 bin kişiye kanser taraması gerçekleştirilirken, herhangi bir belirti veya şikayeti bulunmayan yaklaşık 1500 kişide kanser tespit edildi.
Aynı dönemde aile hekimleri aracılığıyla yaklaşık 2 milyon kişi, Merkezi Hekim Randevu Sistemi’ne (MHRS) başvurmadan doğrudan hastanelerdeki uzman hekimlere yönlendirildi. İstanbul’da gerçekleştirilen 130 milyon 400 bin muayenenin 51 milyon 845 bin 321’inin aile hekimliklerinde yapılması da birinci basamağın sağlık hizmetlerindeki ağırlığını ortaya koydu.
İstanbul’da Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Büyüyor
Halk Sağlığı Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan İstanbul İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Abdullah Emre Güner, 2002’den bu yana sağlık alanında önemli bir dönüşüm yaşandığını belirtti.
İstanbul’da sağlık altyapısının yatak kapasitesinden teknolojik imkanlara, teşhis ve tedavi hizmetlerinden koruyucu sağlık uygulamalarına kadar geniş bir alanda geliştiğini ifade eden Güner, 2002’de yaklaşık 19 bin olan yatak sayısının bugün 46-47 bin seviyesine ulaştığını aktardı.
Hastanelerdeki fiziki koşulların da değiştiğine dikkati çeken Güner, geçmişte 8-10 kişilik koğuşların ağırlıkta olduğunu, bugün ise bir veya iki kişilik, içerisinde ayrı tuvalet, buzdolabı ve televizyon bulunan odaların yaygınlaştığını söyledi.
İstanbul’un sağlık hizmetlerinde yalnızca kent sakinlerine değil, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen hastalara da hizmet verdiğini belirten Güner, sağlık sistemindeki dönüşümün kapsamının giderek genişlediğini dile getirdi.
Aile Hekimleri Sağlık Sisteminin İlk Danışmanı Oluyor
Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu tarafından ortaya konulan “Koruyan, Üreten, Geliştiren Sağlık Modeli” doğrultusunda çalışmalar yürüttüklerini belirten Güner, yalnızca hastalıkların tedavisine değil, insanların mevcut sağlık durumlarının korunmasına da odaklandıklarını ifade etti.
İstanbul’da 1 Ocak-31 Temmuz tarihleri arasında yaklaşık 130 milyon muayene yapıldığını bildiren Güner, birinci basamak sağlık hizmetlerinin bu süreçte önemli bir yer tuttuğunu söyledi.
2002’de 217 olan sağlık ocağı sayısının bugün 1121 aile sağlığı merkezine ulaştığını aktaran Güner, aile hekimi sayısının da 5 bin 204’e yükseldiğini belirtti.
Güner, vatandaşların aile hekimlerine yalnızca hastalandıklarında değil, sağlık kontrolleri, taramalar ve ilerleyen yaşlarda karşılaşabilecekleri risklerin değerlendirilmesi amacıyla da başvurmaları gerektiğini vurguladı. Aile hekiminin, kişinin sağlık sistemi içerisindeki ilk danışmanı olduğunu ifade etti.
460 Bin Kişiye Kanser Taraması Yapıldı
Birinci basamak sağlık kuruluşlarında 54 farklı parametrede laboratuvar tetkiki yapılırken meme, kalın bağırsak ve rahim ağzı kanserlerine yönelik taramalar da gerçekleştiriliyor.
Yaşlılar ve belirli yaş gruplarındaki vatandaşların sağlık kuruluşlarına başvurmasını beklemeden tarama programlarına dahil edildiğini belirten Güner, kişilerin taramalara davet edildiğini, ihtiyaç halinde sağlık ekiplerinin vatandaşların bulunduğu bölgelere giderek hizmet sunduğunu söyledi.
İstanbul’da bu yıl yaklaşık 460 bin kişinin kanser taramasından geçirildiğini açıklayan Güner, taramalar sayesinde herhangi bir belirti veya şikayeti olmayan yaklaşık 1500 kişiye kanser tanısı konulduğunu belirtti.
Kanser taramalarında geçen yıla göre yüzde 30 artış yaşandığını aktaran Güner, meme kanseri taramalarındaki artışın ise yaklaşık yüzde 150’ye ulaştığını ifade etti.
Kentte 34 sağlıklı hayat merkezi, 1121 aile sağlığı merkezi ve yaklaşık 5 bin 200 aile hekimiyle tarama çalışmalarının sürdürüleceği bildirildi.
Çocuklarda Otizm Ve SMA Taramaları Sürüyor
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin çocuklara yönelik koruyucu uygulamaları da kapsadığını belirten Güner, erken tanının çocuk sağlığı açısından önemine dikkat çekti.
Aile hekimliklerinde gerçekleştirilen otizm taramalarında bugüne kadar 3 binden fazla çocuğa tanı konulduğunu açıklayan Güner, SMA taramalarının da devam ettiğini söyledi.
İstanbul’da yaklaşık 90 bin yenidoğan ile 70 bin yetişkine SMA taraması yapıldığını aktaran Güner, topuk kanı ve neonatal tarama programlarıyla metabolik hastalıkların erken dönemde tespit edilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
Aşılama çalışmalarının da halk sağlığının korunmasında önemli bir yere sahip olduğunu belirten Güner, İstanbul’da bu yıl yaklaşık 2 milyon 400 bin kişiye aşılama yapıldığını bildirdi.
Sağlıklı Hayat Merkezleri Koruyucu Sağlığa Odaklanıyor
Güner, sağlıklı hayat merkezlerinin yalnızca tedavi hizmeti sunan kuruluşlar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Bu merkezlerde psikolog, diyetisyen, sosyal çalışmacı ve çocuk gelişimcilerin görev yaptığını belirten Güner, vatandaşların sağlığını korumaya, fiziksel aktivitelerini artırmaya ve daha sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmalarına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü aktardı.
Halk Sağlığı Haftası kapsamında vatandaşlara verilen temel mesajın aile hekimlerine başvurmaları olduğunu vurgulayan Güner, İstanbul’da vatandaşların ortalama 7 dakikalık yürüme mesafesinde aile hekimlerine ulaşabildiğini belirtti.
Aile Hekiminden Uzman Hekime Doğrudan Randevu İmkanı
Aile sağlığı merkezlerinin yalnızca muayene hizmeti sunan birimler olmadığını belirten Güner, aile hekimlerinin ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına erişimde de önemli bir görev üstlendiğini söyledi.
Aile hekimlerine ayrılan özel randevu kontenjanları sayesinde vatandaşların MHRS üzerinden ayrıca randevu aramasına gerek kalmadan uzman hekimlere yönlendirilebildiğini aktaran Güner, bu uygulamanın Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun projelerinden biri olduğunu ifade etti.
Bu sistemle aile hekiminin yaptığı değerlendirme sonucunda hastanın ihtiyaç duyduğu uzmanlık alanına yönlendirilmesi ve sağlık hizmetine erişimde zaman kaybının önlenmesi amaçlanıyor.
Güner, bu yıl yaklaşık 2 milyon kişinin MHRS’ye başvurmadan, aile hekimlerinin oluşturduğu randevular aracılığıyla hastanelerde uzman hekimlere ulaştığını bildirdi.
