9 Eylül, Miladi takvime göre yılın 252. (artık yıllarda 253.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 113.
Demiryolu
- 9 Eylül 1855 Osmanlı Devleti İstanbul-Edirne-Varna ve Varna-Balâklava telgraf hattı yapımı tamamlandı ve hizmete açıldı.
- 9 Eylül 1861 Torbalı-Cellatkahve hattı (11 km) açıldı.
- 9 Eylül 1882 Mehmet Nahid Bey ve Kostaki Teodoridi Efendi’nin teklifleri Mersin-Adana hattı için Nafıa Komisyonu yeni bir şartname hazırladı.
- 9 Eylül 1927 Kavak-Havza Hattı (38 km) işletmeye açıldı. Müteahhiti Nuri Demirağ idi. Samsun-Kavak hattı işletime açıldı.
- 9 Eylül 1929 Fevzipaşa-Gölbaşı (143 km) hattı açıldı. Müteahhit İsveç-Danimarka Grubu idi.
Olaylar
- MÖ 479 – Platea Muharebesi gerçekleşti.
- 1543 – Mary Stuart, daha 9 yaşındayken taç giyerek İskoçya Kraliçesi oldu.
- 1570 – Lefkoşa, Türkler tarafından fethedildi.
- 1850 – Kaliforniya, 31. eyalet olarak ABD’ye kabul edildi.
- 1892 – Jüpiter’in beşinci uydusu olan Amalthea bulundu.
- 1914 – İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı Hükûmeti’nin kabul ettiği tüm kapitülasyonları reddetti.
- 1922 – İzmir’in Kurtuluşu: Dumlupınar Meydan Muharebesi’nin kazanılmasının ardından Yunan Ordusu’nu önüne katan Türk Ordusu işgal altında bulunan İzmir’e girdi.
- 1923 – Cumhuriyet Halk Partisi, Mustafa Kemal Atatürk tarafından kuruldu.
- 1940 – Macar Ordusu, 87 Rumeni ve 6 Yahudiyi Treznea Katliamı’nda öldürdü.
- 1945 – Çin-Japon Savaşı (1937-1945) sona erdi.
- 1948 – Kim İl-sung, Kuzey Kore’nin kuruluşunu ilan etti.
- 1971 – Boğaziçi Üniversitesi’nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
- 1974 – 11. Altın Portakal Film Festivali’nde, Altın Portakal Ödülü’nü Lütfi Ömer Akad’ın Düğün filmi aldı.
- 1992 – İspanya, Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı.
- 1993 – İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti.
- 2001 – 12 Dev Adam, Türkiye’de düzenlenen Avrupa Şampiyonasında ikinci oldu.
- 2011 – Dünya’nın en büyük mozaik müzesi olan Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi ziyarete açıldı.
Doğumlar
- 214 – Aurelian, Roma İmparatoru (ö. 275)
- 384 – Honorius, önce Roma İmparatoru sonra Batı Roma İmparatoru (ö. 423)
- 1349 – III. Albert, Habsburg Hanedanı’nın üyesi, 1365’ten ölümüne kadar Avusturya dükü (ö. 1395)
- 1466 – Ashikaga Yoshitane, Ashikaga şogunluğunun 10. şogunu (ö. 1523)
- 1583 – Girolamo Frescobaldi, İtalyan besteci (ö. 1643)
- 1585 – Armand Jean du Plessis de Richelieu, Fransız din adamı, asilzade ve siyasetçi (ö. 1642)
- 1737 – Luigi Galvani, İtalyan fizikçi (ö. 1798)
- 1778 – Clemens Brentano, Alman yazar (ö. 1842)
- 1823 – Joseph Leidy, Amerikalı bilim insanı (ö. 1891)
- 1828 – Lev Tolstoy, Rus yazar (ö. 1910)
- 1855 – Houston Stewart Chamberlain, İngiliz yazar ve filozof (ö. 1927)
- 1869 – Abdullah Cevdet, Osmanlı siyaset adamı ve düşünür (ö. 1932)
- 1906 – Ali Hadi Bara, Türk heykeltıraş (ö. 1971)
- 1908 – Cesare Pavese, İtalyan ozan ve romancı (ö. 1950)
- 1909 – Arthur Jonath, Alman atlet (ö. 1963)
- 1913 – Tarık Levendoğlu, Türk sahne tasarımcısı, tiyatro yönetmeni, çevirmen ve fresk ressamı (ö. 1978)
- 1922 – Bernard Bailyn, Amerikalı tarihçi, yazar ve profesör (ö. 2020)
- 1928 – Sol LeWitt, Amerikalı heykeltıraş ve ressam (ö. 2007)
- 1929
- Aleksei Maslennikov, Rus Sovyet tenor ve opera sanatçısı (ö. 2016)
- Stu Phillips, Amerikalı besteci, şef ve plak yapımcısı
- 1930
- Gültekin Oransay, Türk müzikbilimci, tarih ve dil araştırmacısı
- Frank Lucas, Amerikalı uyuşturucu baronu, gangster ve suç patronu
- 1932 – Müşfik Kenter, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2012)
- 1935 – Demir Özlü, Türk yazar
- 1939
- Alexandre Benmakhlouf, Fransız hukukçu
- Sharon Ambrose, Amerikalı siyasetçi (ö. 2017)
- 1940 – Cihangir Gaffari, İranlı aktör
- 1941 – Dennis Ritchie, Amerikalı bilgisayar mühendisi (ö. 2011)
- 1943 – Başar Sabuncu, Türk oyuncu, senaryo yazarı ve yönetmen (ö. 2015)
- 1959 – Ruhsar Öcal, Türk opera solisti, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1960
- Nurullah Genç, Türk iktisatçı ve şair
- Hugh Grant, İngiliz oyuncu ve film yapımcısı
- 1961 – Faruk Çaturoğlu, Türk siyasetçi
- 1965 – Cihat Levent, Türk millî basketbolcu
- 1966 – Adam Sandler, Amerikalı oyuncu
- 1967
- Akshay Kumar, Hint-Punjablı oyuncu, yönetmen ve yapımcı
- Anna Malle, Amerikalı porno yıldızı (ö. 2006)
- Akshay Kumar, Hint oyuncu
- 1969
- Rachel Hunter, Yeni Zelandalı manken, oyuncu ve reality Tv şov sunucusu
- Özlem Zengin, Türk avukat ve siyasetçi
- 1970
- Tülay Günal, Türk oyuncu
- Cüneyt Mete, Türk oyuncu
- 1971 – Eric Stonestreet, Amerikalı aktör ve komedyen
- 1972
- Natasha Kaplinsky, İngiliz haber sunucusu
- Xavier Pascual, İspanyol profesyonel basketbol antrenörü
- George Perez, Amerikalı oyuncu
- Goran Višnjić, Hırvat oyuncu
- 1974 – Ece Uslu, Türk oyuncu
- 1975
- İlker Kızmaz, Türk sinema ve dizi oyuncusu
- Michael Bublé, Kanadalı müzisyen, pop-caz sanatçısı ve oyuncu
- 1976
- Mick Blue, Avusturyalı porno oyuncusu
- Emma de Caunes, Fransız oyuncu
- 1977
- Fatih Tekke, Türk futbolcu
- Ferzad Mecidi, İranlı milli futbolcu
- 1978 – Arzu Şahin, Türk halk müziği sanatçısı
- 1979
- Nikki DeLoach, Amerikalı oyuncu ve performans şarkıcısı
- Gökçe, Türk şarkıcı
- 1980
- Václav Drobný, Çek eski millî futbolcu (ö. 2012)
- Michelle Williams, Amerikalı oyuncu
- 1982
- Isabelle Caro, Fransız manken ve oyuncu (ö. 2010)
- Welissa De Souza Gonzaga, Brezilyalı voleybolcu
- 1984
- Brad Guzan, Amerikalı futbolcu
- Mihalis Sifakis, Yunan eski millî futbolcu
- 1985
- Lior Eliyahu, İsrailli profesyonel basketbolcu
- Luka Modrić, Hırvat millî futbolcu
- 1986
- İbrahim Kendirci, Türk oyuncu
- Luc Mbah a Moute, Kamerunlu profesyonel basketbolcu
- 1987
- Afrojack, Hollandalı DJ ve prodüktör
- Alex Song, Kamerunlu futbolcu
- Clayton Snyder, Amerikalı oyuncu
- Gökhan Keser, Türk şarkıcı
- 1988 – Danilo D’Ambrosio, İtalyan futbolcu
- 1991
- Oscar, Brezilyalı millî futbolcu
- Danilo Luís Hélio Pereira, Portekizli futbolcu
- 1992 – Başaran Saraçoğlu, Türk futbolcu
- 1993 – Sarah Logan, Amerikalı profesyonel güreşçi
- 1994
- Jure Balkovec, Sloven futbolcu
- Lucas Ontivero, Arjantinli futbolcu
- Gilbert Koomson, Ganalı millî futbolcu
- Ali Faiz Atiyye, Iraklı futbolcu
- Yuto Horigome, Japon futbolcu
- Yuta Toyokawa, Japon futbolcu
- 1997 – Fredrik Jensen, Fin futbolcu
- 1998 – Colin Dagba, Fransız futbolcu
Ölümler
- 276 – Florianus, Roma İmparatoru
- 1087 – I. William, İngiltere Kralı (d. 1028)
- 1271 – III. Yaroslav, 1264’ten 1271’e kadar ilk Tver Prensi ve Vladimir’in onuncu Büyük Prensi (d. 1230)
- 1483 – IV. Edward, İngiltere Kralı (d. 1442)
- 1487 – Chenghua, Çin İmparatoru (d. 1447)
- 1513 – IV. James, İskoç Kralı (d. 1473)
- 1569 – Pieter Brueghel, Hollandalı ressam (d. 1525)
- 1583 – Humphrey Gilbert, I. Elizabeth döneminde görev yapmış İngiliz maceraperest, kâşif, milletvekili ve asker (d. 1539)
- 1596 – Anna Jagiellon, 1575’ten 1586’ya Polonya kraliçesi ve Litvanya Büyük Düşesi (d. 1523)
- 1806 – William Paterson, New Jerseyli devlet adamı ve Birleşik Devletler Anayasası’nın imzacısı (d. 1745)
- 1830 – Bailey Bartlett, Amerikalı siyasetçi (d. 1750)
- 1841 – Augustin Pyramus de Candolle, İsviçreli botanikçi (d. 1778)
- 1891 – Jules Grévy, Fransız devlet adamı (d. 1807)
- 1898 – Stéphane Mallarmé, Fransız şair (d. 1842)
- 1901 – Henri de Toulouse-Lautrec, Fransız ressam (d. 1864)
- 1941 – Hans Spemann, Alman embriyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1869)
- 1942 – Şevki Savaşçı, Türk asker ve İstiklâl Savaşı gazisi (d. 1878)
- 1943 – Charles McLean Andrews, Amerikalı tarihçi (d. 1863)
- 1959 – Ramón Fonst, Kübalı eskrimci (d. 1883)
- 1960 – Jussi Björling, İsveçli tenor (d. 1911)
- 1976 – Mao Zedong, Çinli devrimci, siyasetçi ve Çin Komünist Partisi’nin kurucusu (d. 1893)
- 1978 – Ida Noddack, Alman kimyager ve fizikçi (d. 1896)
- 1978 – Jack Warner, Kanada doğumlu Amerikalı film yapımcısı (d. 1892)
- 1981 – Jacques Lacan, Fransız psikiyatr (d. 1901)
- 1983 – Luis Monti, Arjantinli futbolcu (d. 1901)
- 1984 – Yılmaz Güney, Türk yönetmen ve sinema oyuncusu (d. 1937)
- 1985 – Sırrı Atalay, Türk siyasetçi ve hukukçu (d. 1919)
- 1985 – Paul Flory, 1974 yılında Nobel Kimya Ödülünü kazanan Amerikalı kimyacı (d. 1910)
- 1985 – Erkan Yücel, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944)
- 1989 – Elevter Andronikaşvili, Gürcü fizikçi (d. 1910)
- 1990 – Nicola Abbagnano, İtalyan varoluşçu felsefeci (d. 1901)
- 1993 – Maurice Yaméogo, Burkina Fasolu siyasetçi (d. 1921)
- 1995 – Erik Nilsson, İsveç futbolcu (d. 1916)
- 1996 – Bill Monroe, Amerikalı mandolist, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1911)
- 1997 – Burgess Meredith, Amerikalı oyuncu (d. 1907)
- 1998 – Semiha Şakir, Türk hayırsever (d. 1905)
- 2001 – Ahmet Şah Mesut, Afgan askeri lider (d. 1953)
- 2003 – Edward Teller, Macar asıllı Amerikalı kuramsal fizikçi (d. 1908)
- 2006 – Mehmet Emin Aga, Batı Trakya Türkü İskeçe seçilmiş müftüsü (Batı Trakya-Yunanistan) (d. 1932)
- 2007 – Saide Arifova, Kırım Tatarı İkinci Dünya Savaşı 74 Yahudi çocuğu kurtaran kadın (d. 1916)
- 2010 – Bent Larsen, Danimarkalı satranç oyuncusu (d. 1935)
- 2010 – Rauno Mäkinen, Fin güreşçi (d. 1931)
- 2013 – Patricia Blair, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1931)
- 2014 – Denny Miller, Amerikalı oyuncu (d. 1934)
- 2016 – Mario Spezi, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1945)
- 2017 – Frank Aarebrot, Norveçli siyaset bilimci ve akademisyen (d. 1947)
- 2018 – Frank Andersson, İsveçli güreşçi ve tv gösteri sanatçısı (d. 1956)
- 2018 – Javier Usabiaga Arroyo, Meksikalı iş adamı ve siyasetçi (d. 1939)
- 2018 – Mr. Catra, Brezilyalı pop-funk müziği şarkıcısı, müzisyen ve aktör (d. 1968)
- 2019 – Lavrendis Maheriças, Yunan rock müzisyeni ve şarkı sözü yazarı (d. 1956)
- 2019 – Dinçer Sümer, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı (d. 1938)
- 2020 – Henrietta Boggs, Amerikalı yazar, gazeteci ve aktivist (d. 1918)
- 2020 – KS Firoz, Bangladeşli aktör (d. 1946)
- 2020 – Shere Hite, ABD doğumlu Alman seksolog ve feminist (d. 1942)
- 2020 – Yopie Latul, Endonezyalı şarkıcı (d. 1953)
- 2020 – Amos Luzzatto, İtalyan yazar (d. 1928)
Tatiller ve özel günler
- İzmir’in Kurtuluş Günü (1922)
