Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), eylül ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Verilere göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün limon olurken, tarımsal girdilerde özellikle mazot fiyatındaki yıllık artış dikkat çekti.
Limonun Market Fiyatı Üreticinin 7 Katını Aştı
TZOB verilerine göre eylülde üretici ile market arasındaki fiyat farkı en yüksek limonda görüldü. Üreticide kilogramı 7 lira olan limon, markette 51,34 liraya satılarak yüzde 633,4’lük fiyat farkına ulaştı.
Limonu yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz takip etti. Böylece kuru incir ve havuç markette üretici fiyatının 4,4 katına, elma 3,4 katına, maydanoz ise 3,3 katına çıktı.
Üreticide 130 lira olan kuru incirin market fiyatı 570,77 liraya yükselirken, 11 liralık havuç 48,16 liradan, 21,66 liralık elma 73,20 liradan ve 7,66 liralık maydanoz 25,14 liradan tüketiciye ulaştı.
Markette Patlıcan Fiyatı Yüzde 26 Arttı
Eylül ayında marketlerde takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise fiyat düşüşü kaydedildi.
Market fiyatında en yüksek artış yüzde 26 ile patlıcanda gerçekleşti. Patlıcanı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı izledi.
Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 39,5’lik gerilemeyle limon oldu. Limonun ardından yeşil soğanda yüzde 33,4, kuru soğanda yüzde 21, elmada yüzde 18,3 ve mısırözü yağında yüzde 14,3 düşüş görüldü.
Üreticide Kuru Fasulye Fiyatı Yüzde 62,5 Yükseldi
Üretici fiyatları açısından izlenen 28 ürünün 16’sında artış, 11’inde düşüş yaşanırken, bir ürünün fiyatı değişmedi.
Üreticide fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 62,5 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyenin ardından patlıcanda yüzde 23,3, elmada yüzde 15,5, kabakta yüzde 13,1 ve yeşil mercimekte yüzde 12,1 fiyat artışı kaydedildi.
Üretici fiyatındaki en sert düşüş ise yüzde 48 ile kuru incirde gerçekleşti. Kuru inciri yüzde 30 ile limon, yüzde 20,7 ile patates, yüzde 14,1 ile kuru soğan ve yüzde 13,6 ile kuru üzüm takip etti.
Arz Ve Hasat Dönemi Fiyatları Belirledi
TZOB, kuru incirde TARİŞ’in alım fiyatını henüz açıklamamış olmasının piyasa fiyatlarının geçen sezonun altında oluşmasında etkili olduğunu belirtti. Üretici fiyatlarının 130 lira seviyelerine kadar gerilediği kuru incirde, üreticilerin piyasanın istikrara kavuşması amacıyla TMO’nun alım fiyatını açıklamasını ve piyasaya müdahil olmasını beklediği bildirildi.
Limonda ise hasadın sürmesi ve depolarda geçen yıldan kalan ürünlerin piyasaya çıkması arzı artırdı. Artan arzın limon fiyatlarında gerilemeye yol açtığı belirtildi. Patates ve kuru soğanda da devam eden hasadın piyasadaki ürün miktarını artırması fiyatların düşmesinde etkili oldu.
Patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ile tarladan seraya geçiş döneminin arzı azaltması fiyatların yükselmesine neden oldu. Kuru fasulye ve elmada ise hasadın yeni başlaması üretici fiyatlarındaki artışta etkili olan unsurlar arasında yer aldı.
Mazotun Yıllık Fiyat Artışı Yüzde 70,7’ye Ulaştı
Tarımsal girdi maliyetlerinde de eylül ayında yükseliş sürdü. Ağustos ayına kıyasla DAP gübresinin fiyatı yüzde 9,9, üre gübresinin yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 6,6, amonyum nitratın yüzde 6,3 ve amonyum sülfatın yüzde 1,4 arttığı belirlendi.
Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresinde yüzde 69,2, amonyum sülfatta yüzde 55,6, 20.20.0 kompoze gübresinde yüzde 38,6, DAP gübresinde yüzde 35,9 ve üre gübresinde yüzde 13,7 artış görüldü.
Hayvancılıkta kullanılan yem fiyatlarında da yükseliş yaşandı. Eylülde süt yemi aylık yüzde 4,4, besi yemi yüzde 4,2 zamlanırken, her iki üründe yıllık fiyat artışı yüzde 31,8 oldu.
Elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilaçlarının fiyatları yüzde 27,7 yükseldi. Mazot fiyatındaki artış ise aylık bazda yüzde 12,8, yıllık bazda yüzde 70,7 olarak kaydedildi.
