Yakın Doğu Üniversitesi tarafından geliştirilen Küresel Salgın İzleme Portalı, 2026 FIFA Dünya Kupası öncesinde Amerika kıtasında etkili olan kızamık salgınının turnuva sonrasındaki seyrini analiz etti. Gerçek zamanlı epidemiyolojik veriler üzerinden yapılan değerlendirmede, salgının Amerika kıtasında bölgesel etkisini sürdürdüğü, ancak Dünya Kupası sonrasında kıta dışına yayılarak küresel ölçekte yeni bir salgın dalgasına dönüşmediği belirlendi.
Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen platform, farklı uluslararası sağlık kuruluşlarından elde edilen resmi verileri bir araya getirerek 25 bulaşıcı hastalığın küresel seyrini takip ediyor.
Dünya Kupası Öncesi Kızamık Alarmı
ABD, Kanada ve Meksika’nın ev sahipliğinde 11 Haziran-19 Temmuz 2026 tarihleri arasında düzenlenen FIFA Dünya Kupası, milyonlarca kişinin Amerika kıtasında hareket etmesine neden oldu. Organizasyon öncesinde bölgede devam eden kızamık vakaları ise uluslararası seyahatlerin hastalığın farklı ülkelere taşınması ihtimalini gündeme getirdi.
Pan Amerikan Sağlık Örgütü de turnuva öncesinde bölge ülkelerine aşılama çalışmalarının ve epidemiyolojik takibin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Portal üzerinden yapılan son analizler, kızamık salgınının Amerika kıtasındaki etkisinin devam ettiğini ortaya koydu. Buna karşın Dünya Kupası için bölgeye gelen ziyaretçilerin ülkelerine dönmesinin ardından, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika dışındaki ülkelerde yeni bir salgın dalgası oluşmadığı tespit edildi.
Kızamıkta En Yüksek Oran Guatemala’da
Küresel Salgın İzleme Portalı’nın yaklaşık 1,5 aylık verileri üzerinden yapılan incelemede kızamık virüsünün en yüksek oranına Guatemala’da ulaştığı belirlendi.
Dünya Kupası’nın ev sahibi olan ABD, Kanada ve Meksika’da ise bulaşıcılık düzeyinin turnuva öncesindeki seviyelere benzer şekilde devam ettiği görüldü.
Elde edilen veriler, salgının bölgesel etkisini koruduğunu ancak yoğun uluslararası insan hareketliliğine rağmen kıta dışına yayılarak küresel bir salgın haline gelmediğini gösterdi.
25 Hastalık Anlık Olarak İzleniyor
Küresel Salgın İzleme Portalı, Dünya Sağlık Örgütü, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ile Pan Amerikan Sağlık Örgütü gibi uluslararası kuruluşların resmi verilerini tek platformda topluyor.
Sistem üzerinden kızamığın yanı sıra Batı Nil Virüsü, Chikungunya, COVID-19, Dang Ateşi, Ebola, Hepatit türleri, Influenza A ve B, HIV, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Maymun Çiçeği, RSV, Sarı Humma, Sıtma, Hantavirüs, Kolera, Tüberküloz, Kuduz, Tifo, Difteri, Boğmaca ve Zika gibi toplam 25 bulaşıcı hastalık takip ediliyor.
Platform, hastalıkların mevcut durumunu izlemenin yanı sıra epidemiyolojik göstergelerdeki değişimleri değerlendirerek olası risklerin erken fark edilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
“Bilimsel Veri Ve Teknoloji Büyük Önem Taşıyor”
Yakın Doğu Oluşumu Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Suat Günsel, salgın hastalıklarla mücadelede sağlık altyapısının bilimsel veriler ve teknolojiyle desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Günsel, salgınların zamanında analiz edilmesinin aşılama stratejilerinden koruyucu sağlık uygulamalarına kadar birçok alanda doğru kararların alınmasına katkı sunduğunu ifade etti. Küresel Salgın İzleme Portalı’nın da bu yaklaşımın önemli sonuçlarından biri olduğunu kaydetti.
“Riskleri Öngörme Kapasitesi Önemli”
Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ ise COVID-19 pandemisinin bulaşıcı hastalıkların ne kadar hızlı küresel tehdide dönüşebileceğini gösterdiğini söyledi.
Şanlıdağ, pandemi deneyiminin yalnızca bilimsel araştırmanın değil, verilerin doğru yorumlanmasının, risklerin önceden öngörülmesinin ve hazırlık kapasitesinin de önemini ortaya koyduğunu belirtti.
Küresel Salgın İzleme Portalı’nın sağlık bilimleriyle yapay zeka ve veri analitiğini bir araya getiren çalışmaların örneklerinden biri olduğunu ifade eden Şanlıdağ, sistemin küresel toplum sağlığının korunmasına katkı sağlamasını hedeflediklerini dile getirdi.
“Salgınları Tek Platformdan İzliyoruz”
Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Cenk Serhan Özverel de portalın 25 bulaşıcı hastalığın küresel seyrini eş zamanlı takip ettiğini belirtti.
Özverel, amaçlarının yalnızca mevcut salgın tablosunu ortaya koymak olmadığını, epidemiyolojik göstergelerdeki değişimleri analiz ederek olası risklerin erken dönemde fark edilmesini sağlamak olduğunu ifade etti.
Dünya Kupası sürecindeki kızamık salgını analizinin sistemin kullanım alanlarından yalnızca biri olduğunu belirten Özverel, salgın hastalıkların sınır tanımaması nedeniyle küresel verilerin sürekli ve sistematik biçimde izlenmesinin önemine dikkat çekti.
